Orion  
Serwis edukacyjny
Polskiego Towarzystwa
Astronomicznego
Nowo¶ć: Kalendarz na maj  

Forum       Mapa serwisu       PTA > Orion  

 
Zdjęcie dnia

Najpiękniejsze zdjęcia astronomii. Codziennie nowe!

Nasz oficjalny, polskojęzyczny mirror >>

Poogl±daj archiwum (tysi±ce zdjęć!)

 Spójrz w niebo

Co aktualnie możemy ciekawego zaobserwować na niebie. Przydatne obserwacje dla stałych obserwatorów nieba i nie tylko. Wschody, zachody Słońca w różnych miejscowo¶ciach w Polsce.

Kalendarium zjawisk astronomicznych na cały 2008 rok!

W skrócie:
w tym miesi±cu:

"Ile mgieł w marcu, tyle deszczów w czerwcu"
mówi nam przysłowie, a zatem nie tylko dla obserwacji astronomicznych życzmy sobie raczej bezchmurnego nieba. Po emocjach zwi±zanych z ciepł± zim±, czeka nas chyba równie ciepła wiosna i cieszymy sie z faktu, że Słońce powoli lecz systematycznie wznosi sieępo Ekliptyce, coraz wyżej i wyżej, aby wreszcie przeci±ć równik niebieski w czwartek dnia 20 marca o godz. 06.48, w punkcie równonocy wiosennej - zwanym punktem Barana. Słońce "przechodzi" wtedy z półkuli południowej nieba na północn±, ze znaku Ryb w znak Barana.

Możliwe do obserwacji planety to: Mars, Jowisz, Saturn. Więcej >>

Słońce

Serwis po¶więcony naszej najbliższej gwieĽdzie - Słońcu. Wiele interesuj±cych informacji o budowie Słońca, jego ewolucji, przyszło¶ci, cyklach aktywno¶ci i ich wpływom na Ziemię.

Wspaniała kolekcja aktualnych obrazów Słońca: od fotosfery do korony, od fal rentgenowskich po radiowe. Dane o bież±cej aktywno¶ci Słońca, o kosmicznej pogodzie, zorzach polarnych, burzach magnetycznych. A wszystkie informacje na żywo pobierane z różnych obserwatoriów na ¶wiecie, satelitów i sond kosmicznych! >>

Poczytaj

Czasopismo General Relativity and Gravitation od ok. 10 lat przedrukowuje stare prace z dziedziny teorii względności i pokrewnych dyscyplin (głównie kosmologii i geometrii różniczkowej)... O niedocenionych odkryciach z historii teorii względności pisze w swoim artykule Andrzej Krasiński >>

Pies zjada psa czyli zmienne kataklizmiczne - o niezwykle burzliwych losach gwiazd w układach podwójnych pisze w swoim artykule Piotr Rogoziecki. >>

Z fascynuj±co pięknego życia gwiazd można bardzo wiele zrozumieć tylko na podstawie fizyki licealnej (żadnych całek i pochodnych!) i nie popadać przy tym w styl opowiastek o kosmosie - zapewnia Ludwik Lehman, autor artykułu Zrozumieć gwiazdy czyli astrofizyka licealna. >>

O niezwykłym efekcie ogólnej teorii względno¶ci Einsteina w skali makro i mikro -  czyli o Soczewkowaniu grawitacyjnym przeczytacie w artykule Grzegorza Nowaka.  >>

Czy  Gwiazda Betlejemska istniała naprawdę? Co ma wspólnego z komet± umieszczan± w tradycyjnych szopkach? Kim byli biblijni 'magowie' i co na to współcze¶ni astronomowie? O tym wszystkim w artykule Jadzi Donatowicz.  >>

Te i inne artykuły znajdziesz w dziale Poczytaj.

 O serwisie, prawach autorskich
 Nasi Sponsorzy i partnerzy

 Astro-Wiadomo¶ci 

Zwarte galaktyki we wczesnym Wszechświecie

Dzięki danym z Kosmicznego teleskopu Hubble'a astronomowie zaobserwowali młode niezwykle zwarte galaktyki, każda z nich o średnicy siegającej zaledwie 5 tys. lat świetlnych, ale masie sięgającej 200 mld mas Słońca (2x1011MSun). Nasza galaktyka Drogi Mlecznej ma masę ok. 1012 mas Słońca a średnicę około 100tys. lat świetlnych. Te młode zwarte galaktyki można porownać do noworodka, który ma 50 cm a waży... 80 kg.
Każda z tych 9 zaobserwowanych galaktyk mieści w sobie tyle gwiazd co dojrzała galaktyka, ale jest dużo mniejsza i zmieściłaby się w centralnym zgrubieniu naszej Drogi Mlecznej. Dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Hubble'a oraz Obserwatorium Keck'a na Hawajach udało się przebadać te bardzo młode galaktyki, których światło podróżowało do nas 11 milardów lat. Wiek Wszechświata szacowany jest na ok. 14 mld lat, stąd wniosek, że oglądamy obiekty,które istniały 3 mld lat po Wielkim Wybuchu.

9 maja 2008
Więcej | ¬ródło | Karolina Zawada

Prześwietlenie korony słonecznej

Za pomocą stosowanych w medycynie technik bezpośredniego obrazowania rentgenowskiego uzyskano pierwszą mapę struktury najbardziej zewnętrznej części Słońca – korony.

8 kwiecień 2008
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Niezwykłe kwazary rentgenowskie

XMM-Newton zarejestrował nadzwyczajnie silny sygnał rentgenowski pochodzący z odległej galaktyki.

7 kwiecień 2008
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Zalążki życia w planetarnym dysku

Astronomowie z Carnegie Institution odkryli pierwsze dowody wskazujące na to, że w dysku czerwonego pyłu otaczającego odległą gwiazdę występują złożone cząsteczki organiczne. Sądzi się, że gwiazda o nazwie HR 4796A leżąca w odległości 220 lat świetlnych od Ziemi znajduje się w późnej fazie ewolucji, tej, w której powstają planety.

4 styczeń 2008
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Ukryty olbrzym

Astronomowie z Holenderskiego Instytutu Badań Kosmicznych SRON odkryli nową gromadę galaktyk, którą przesłania inna, zidentyfikowana już gromada. Odkrycia dokonano w międzynarodowym gronie przy użyciu instrumentów satelity XMM Newton. Od lat astronomowie próbowali zrozumieć związek między dwoma obszarami o porównywalnej jasności rentgenowskiej w gromadzie galaktyk Abell 3128. Chociaz zarówno w jeden jak i drugi obszar ma zbliżony rozmiar i jasność, obłoki gazu występujące w ich obrębie posiadają zupełnie inny skład chemiczny. Pierwsza z plam powstała najpewniej z gorącego gazu bogatego w metale uwolnione w wyniku wybuchów gwiazd supernowych w galaktykach. Druga plama jest zbudowana z mniejszej ilości metali niż jakakolwiek dotychczas odkryta gromada. Obserwacje wykonane prze XMM Newton rozwiały wiele wątpliwości. Okazało się, że jeden z tych obłoków gazowych znajduje się 4,6 mld lat od nas i około 6 razy dalej niż gromada Abell 3128.

20 grudzień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Polowanie na wiatr słoneczny

Bliźniacze obserwatorium satelitarne amerykańskiej agencji kosmicznej NASA o nazwie STEREO (ang. Solar Terrestrial Relations Observatory) badające zależności i oddziaływania między Ziemią i Słońcem wyposażono w instrument służący do analiz korony słonecznej SECCHI. Dzięki temu urządzeniu naukowcom udało się po raz pierwszy uzyskać obrazy materii słonecznej omiatającej Ziemię. Zespół badaczy projektu SECCHI otrzymał mapy zmian wartości gęstości, których uzyskanie nie było wcześniej możliwe, chyba że poprzez punktowe pomiary wykonywane przez statki kosmiczne.

13 grudzień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Na krawędzi Układu Słonecznego

W latach 70-tych naukowcy z Massachusetts Institute of Technology zbudowali instrument przeznaczony do badania plasmy i zainstalowali go na pokładzie sondy Voyager 2. W ostatnich tygodniach sonda przecięła falę uderzeniową powstającą przy zetknięciu wiatru słonecznego z gazem wypełniającym przestrzeń międzygwiazdową. Ta część podróży sondy dostarczyła naukowcom kilku niezwykłych odkryć dotyczących miejsca w kosmosie, w którym zanika wpływ Słońca na obiekty niebieskie.

12 grudzień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Najmłodsze układy słoneczne

Astronomowie z Uniwersytetu Michigan odkryli dwa najmłodsze jak dotąd układy słoneczne. Oba systemy znajdują się w obszarze formowania się gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, który leży około 450 lat świetlnych od nas. Odkrycia dokonano w promieniach podczerwonych. Naukowcy zauważyli, że w widmach tych gwiazd występują pewne braki promieniowania podczerwonego pochodzenia pyłowo-gazowego. Pył i gaz tworzą dyski rotujące wokół gwiazdy, z których następnie powstają planety.

4 grudzień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Układ planetarny z rekordową liczbą planet

Nowo odkryta planeta należy do układu planetarnego, w środku którego znajduje się gwiazda 55 Canceri. Oprócz naszego Układu Słonecznego system ten jest jedynym, dotychczas odkrytym, posiadającym co najmniej pięć planet.

12 listopad 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Planeta jak Ziemia

Z danych obserwacyjnych teleskopu Spitzera Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA wynika, że 424 lata świetlne od nas w układzie słonecznym z gwiazdą HD 113766 powstaje właśnie planeta podobna do Ziemi.

15 październik 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Krzemianowy dysk w Mrówce

W centrum Mgławicy Mrówka astronomowie odkryli płaski, ustawiony do nas krawędzią dysk krzemianowy. Do badań wykorzystano najnowocześniejsze instrumenty interferometryczne VLT. Rozmiar dysku jest jednak zbyt niewielki, aby dało się nim wytłumaczyć intrygujący kształt tej mgławicy.

8 październik 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Metamorfoza w mgławicę

Grupa europejskich astronomów wykorzystała Very Large Telescope Interferometer i jego zdolność do uzyskiwania niezwykle ostrych obrazów obiektów niebieskich i zaobserwowała obłok pyłowy otaczający starzejącą się gwiazdę. Odkrycie to ma duży wpływ na poglądy dotyczące kształtów jakie mogą przybierać mgławice planetarne.

4 październik 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Zderzenie komety ze Słońcem

20 kwietnia tego roku jeden z pary satelitów-obserwatoriów Solar Terrestrial Relations (STEREO) Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA zarejestrował obraz zderzenia komety ze strumieniem masy wyrzuconej ze Słońca. Po raz pierwszy jesteśmy świadkami takiej kolizji z innym ciałem niebieskim.

3 październik 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Pochodzenie błysków magnetycznych

Magnetary to bardzo gęste gwiazdy neutronowe posiadające pole magnetyczne nawet 600 bilionów razy silniejsze od ziemskiego. Od czasu do czasu obiekty te produkują potężne błyski w czasie których emitowane jest niezwykle energetyczne promieniowanie rozprzestrzeniające się w kosmosie. Pochodzenie tych erupcji i silnego pola magnetycznego należy do nieodkrytych jeszcze zagadek Wszechświata.

3 październik 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Sąsiadka z neutronów

Odkryto ósmą gwiazdę neutronową, która znajduje się w tzw. stanie izolowanym. Calvera, bo tak nazwano nowy obiekt nie jest związana z pozostałością po wybuchu supernowej, nie posiada żadnego towarzysza ani też nie rejestruje się w jej sygnale żadnych pulsacji radiowych.

23 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Jasne galaktyki na końcu Wszechświata

Kilka zespołów astronomów przy użyciu najnowoczesniejszych teleskopów dokonało odkrycia najjaśniejszych obiektów młodego Wszechświata

20 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Gwiazda z ogonem

Satelita NASA o nazwie Galaxy Evolution Explorer (GALEX) to pierwszy teleskop operujący w Kosmosie, którego zadaniem jest wykonanie dokładnej mapy Wszechświata w paśmie ultrafioletu

18 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

O przyszłości Ziemi

Legendarny zespół „łowców” planet Aleksandra Wolszczana przeanalizował dane obserwacyjne z Teleskopu Hobby-Eberly, jednego z największych instrumentów naziemnych i otrzymał informację o planecie krążącej dookoła czerwonego olbrzyma. Odkrycie to stawia przed oczy ewentualny scenariusz ostatnich chwil istnienia naszej planety

16 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nowy typ Aktywnych Jąder Galakty

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył nową klasę AGN-ów. Odkrycia dokonano za pomocą satelity Swift Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA i japońsko-amerykańskiego obserwatorium rentgenowskiego Suzaku.

13 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

RCW 103: sama czy w towarzystwie

Gwiazdy o masach większych niż około 8 mas Słońca kończą swój żywot w wybuchu supernowej. Zewnętrzne warstwy gwiazdy zostają wówczas odrzucane w przestrzeń kosmiczną na wiele tysięcy kilometrów odsłaniając resztki gazu i pyłu gwiezdnego

3 sierpień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nowa, „toruńska” planeta

Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez dra hab. Andrzeja Niedzielskiego i prof. Aleksandra Wolszczana przy współudziale dra hab. Macieja Konackiego odkrył planetę o masie 4.6 masy Jowisza na orbicie wokół gwiazdy HD 17092.

25 maj 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Optyka adaptywna w służbie czarnych dziur

Za pomocą nowoczesnej metody detekcji sygnału jaką jest optyka adaptywna astronomowie opracowali dane z hawajskiego Obserwatorium Kecka i uzyskali precyzyjne informacje o położeniu dwóch supermasywnych, czarnych dziur. Dziury te są centrami oddalonych od nas o 300 mln lat świetlnych i zderzających się właśnie galaktyk.

21 maj 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Pierścień ciemnej materii

Podczas opracowywania map rozmieszczenia materii w gromadzie galaktyk CI 0024+17 astronomowie uzyskali jeden z najsilniejszych dowodów na istnienie ciemnej materii we Wszechświecie. Z obserwacji wykonanych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a wyodrębniono pierścień materii otaczający nowe, powstałe z czołowego zderzenia dwóch gromad skupisko galaktyk.

17 maj 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Inna Ziemia ?

Astronomowie odkryli nową planetę poza Układem Słonecznym. Jest ona tylko o połowę większa od Ziemi a na jej powierzchni być może występuje woda w ciekłej postaci.

27 kwiecień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Tlen w kosmosie

Nareszcie udało się wykonać obserwacje, dzięki którym stało się pewne, że w ośrodku międzygwiazdowym występują cząsteczki tlenu.

19 kwiecień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Para wodna na innej planecie

Amerykańscy astronomowie zidentyfikowali cząsteczki wody w atmosferze jednej z planet spoza Układu Słonecznego

12 kwiecień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Heksagonalna chmura na Saturnie

Przelatując nad północnym obszarem Saturna sonda Cassini uzyskała obraz niezwykle symetrycznej struktury. Jest nim obłok znajdujący się w pobliżu bieguna Saturna, który przybrał zdumiewający kształt sześciokąta.

5 kwiecień 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Bardzo długi błysk gamma

Błyski gamma są jednymi z najbardziej energetycznymi zjawiskami występującymi we Wszechświecie. Obserwowane na bardzo krótkich falach promieniowania trwają one niezmiernie krótko, a zaraz po nich następuje olbrzymia eksplozja, którą możemy obserwować z odległości miliardów lat świetlnych. W kilka sekund później blask zanika pozostawiając jedynie słabnącą przez kilka dni poświatę. Aby ten wybuch zlokalizować i zaobserwować zanim zupełnie zniknie astronomowie mają do dyspozycji jedynie od kilku sekund do kilku minut.

17 marca 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Jeziora na Tytanie

Naukowcy zajmujący się planetami donieśli niedawno o odkryciu jezior w okolicy południowego bieguna Tytana, największego księżyca Saturna. Wygląda na to, że również na północnej jego półkuli znajdują się duże obszary ciekłej cieczy. Nie jest to oczywiście woda czy lód ale ciekły metan lub etan. Jeziora, czy może morza odkryto za pomocą jednego z radarów zainstalowanych na sondzie Cassini podczas jej ostatniego przelotu nad północnym biegunem Tytana. Na obrazach radiowych ciecz objawia się w postaci ciemnych plam co oznacza, że ich powierzchnia jest gładka. Największe z jezior ma około 100 000 kilometrów kwadratowych, jest to mniej więcej tyle ile posiada największe zamerykańskiej grupy Wielkich Jezior - Jezioro Górne.

17 marca 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nowa gromada kulista w Drodze Mlecznej

Astronomowie europejscy odkryli nową gromadę kulist położoną w centralnym obszarze naszej Galaktyki w odległości 30 000 lat świetlnych od nas i "jedynie" 10 000 lat świetlnych od jądra Drogi Mlecznej. Odkrycia dokonano w zakresie podczerwonym (w świetle widzialnym obiekty przesłonięte są grubą warstwą pyłu międzygwiazdowego) za pomocą Teleskopu Nowej Technologii w La Silla , w Chile należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO).

17 marca 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Bardzo bliska soczewk

Na jednym z obrazów uzyskanych Kosmicznym Teleskopem Hubble'a znajduje się olbrzymia galaktyka eliptyczna o nazwie ESO 325-G004. Jest to najbliżej Ziemi położona soczewka grawitacyjna dotychczas odkryta

16 luty 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Więcej wapnia

Wszechświat zawiera półtora raza więcej wapnia niż dotychczas s±dzono.
W celu oszacowania zawartości tego pierwiastka w kosmosie astronomowie holenderscy zanalizowali dane obserwacyjne z obserwatorium rentgenowskiego XMM Newton. Wyniki sprowokowały nowe spojrzenie na historię powstawania podstawowych pierwiastków chemicznych, w której kluczow± rolę odgrywaj± wybuchy gwiazd supernowych.

9 luty 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Atmosferyczny ogon

Dzięki danym obserwacyjnym z Teleskopu Hubble'a po raz pierwszy udało się zanalizować budowę atmosfery planety spoza Układu Słonecznego. Odkrycia dokonano podczas obserwacji tranzytu czyli przejścia planety przed tarczą macierzystej gwiazdy.

5 luty 2007
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Życiodajny meteoryt

W 2000 roku w taflę skutego lodem kanadyjskiego jeziora Tagish wpadły szczątki bolidu, w składzie którego naukowcy doszukali się związków organicznych

6 grudnia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Aniony w Kosmosie

Wszystkie dotychczas odkryte cząsteczki występujące w przestrzeni kosmicznej to molekuły obojętne lub kationy. Dopiero niedawno udało się odkryć jedną z bardzo rzadko występujących w tym środowisku cząsteczkę o znaku ujemnym – C6H-.

6 grudnia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Ekstremalne wirowanie

Astronomowie amerykańscy odkryli czarną dziurę wirującą z prędkością 950 obrotów na sekundę. Taka wartość mieści się między 82% a 100 % wartości maksymalnej wynikającej z ogólnej teorii względności Einsteina.

23 listopad 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Błękitne wampiry

Niektóre gorące, jasne i wyglądające na młode gwiazdy gromady kulistej 47 Tucanae okazały się być wampirami wysysającymi węgiel i tlen z wnętrz innych gwiazd.

10 październik 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Wnętrze kwazara

Astronomom udało się „zajrzeć” do wnętrza przedstawiciela najjaśniejszych obiektów we Wszechświecie – kwazara i uzyskać dowód na obecność w nim czarnej dziury.

10 październik 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nobel z fizyki dla astronomów

Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała Amerykanom: Johnowi C. Mather i George'owi F. Smoot. Obydwaj zasłużyli się w poszukiwaniu dowodów na słuszność teorii Wielkiego Wybuchu.

3 październik 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Xena, czyli Eris

Unia Astronomiczna zatwierdziła nowe miana dla planety karłowatej 2003UB313 i jej księżyca S/2005 (2003 UB313)1. Dotychczas potocznie nazywana Xeną (za bohaterką serialu „Xena-wojownicza księżniczka”) planeta nosi teraz nazwę Eris, a jej księżyc, dotychczas nazywany Gabrielle (za przyjaciółką serialowej Xeny) – Dysnomia.

19 wrzesień 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

O jedną planetę mniej

Rok temu odkryto planetoidę 2003 UB313, która okazała się mieć średnicę większą od Plutona. Czy powinna być uznana za kolejną planetę czy raczej Pluton powinien przestać nią być?

30 sierpień 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Problem obfitości litu rozwiązany !

Lit jest jednym z niewielu pierwiastków które powstały w czasie Wielkiego Wybuchu. Astronomowie wiedzą jak określić ilość zwyczajnej materii we Wszechświecie, a co za tym idzie potrafią określić ilość litu we wczesnym okresie istnienia Wszechświata.

21 sierpień 2006
Więcej | ¬ródło | Piotr Wąż

Planety bez…gwiazdy

W ostatnich latach dokonano wielu interesujących odkryć planet znajdujących się poza naszym Systemem Słonecznym. Układ odkryty za pomocą teleskopów ESO jest niezwykły z powodu braku w nim … gwiazdy centralnej.

11 sierpień 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Ile ma stała Hubble’a?

Rentgenowskie Obserwatorium Chandra Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA dostarczyły danych, dzięki którym wyznaczono wartość stałej Hubble’a – współczynnika określającego stopień rozszerzania się Wszechświata.

10 sierpień 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Jeziora na Tytanie

Sonda Cassini zarejestrowala obrazy będące dowodem na istnienie ciekłych jezior na największym satelicie Saturna – Tytanie. Naukowcy już od jakiegoś czasu podejrzewali występowanie tam jezior ciekłego metanu i etanu.

27 lipiec 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Pozostałości po supernowych

W Wielkim Obłoku Magellana znajdują się, przedstawione na fotografii, pozostałości po wybuchach czterech supernowych. Obrazy uzyskane za pomocą satelity rentgenowskiego Chandra przedstawiają ekspandujący, rozgrzany do wielu milionów stopni gaz.Przybliżony wiek tych pozostałości to 600 lat (górna, lewa), 1500 lat (górna, prawa), 10000 lat (dolna, prawa) i 13000 lat (dolna, lewa). Widma pochodzące z satelity dostarczają wielu cennych informacji i danych dotyczących fizyki eksplozji gwiazd.

13 lipiec 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Kolizja plam na Jowiszu

4 lipca będziemy świadkami bardzo bliskiego przejścia obok siebie dwóch potężnych burz na Jowiszu. Nie będzie to zderzenie czołowe, a Wielka Czerwona Plama nie pochłonie mniejszej, co się jednak dokładnie stanie - astronomowie nie potrafią sprecyzować.

8 czerwiec 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Krater na Antarktydzie

Naukowcy zajmujący się astronomią planetarną odkryli krater uderzeniowy pochodzący od upadku meteorytu większego niż ten, który przyczynił się do wyginięcia dinozaurów 65 mln lat temu.

5 czerwiec 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Wiatry umierających gwiazd

Na zdjęciu obok przedstawiono ostatnie stadium życia gwiazdy podobnej do Słońca, mgławicę planetarną. Forografia jest kompozycją obrazów: rentgenowskiego z Chandry (niebieskie), optycznego (zielone) i podczerwonego (czerwone) z teleskopu Hubble’a.

16 maja 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Kometa 73P/Schwassmann-Wachmann umiera na naszych oczach.

W roku 1995 kometa 73P/Schwassmann-Wachmann bez żadnych widocznych powodów rozpadła się na co najmniej 3 odrębne minikomety. Znajdowała się wtedy w odległości ok. 250 mln km od Ziemi. Teraz, w maju 2006 r. kometa będzie przebiegała tylko ok. 10 mln km od Ziemi (25 razy dalej niż Księżyc), a więc astronomowie będą mieli dużo lepsze warunki obserwacji.

8 maja 2006
Więcej | ¬ródło | (aw)

Niebieski pierścień Urana

Odkryto nowy, niebieski pierścień otaczający Uran w odległości 97700 km od centrum planety. Jest on podobny do najbardziej zewnętrznego pierścienia E Saturna i stał się drugim takim w Układzie Słonecznym.

11 kwietnia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Drugi bliźniak Słońca

Najprostszą metodą na znalezienie życia we Wszechświecie wydaje się wyselekcjonowanie gwiazd, które swoimi fizycznymi parametrami najbardziej przypominają nasze Słońce. Monitoring danych spektro i fotometrycznych takich gwiazd pozwoli odkryć ewentualne planety, na których może istnieć życie.

29 marca 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Zważone karły

Amerykańskim naukowcom udało się wyznaczyć podstawowe parametry brązowych karłów krążących wokół wspólnego środka masy w układzie podwójnym. Orbita układu jest nachylona do nas kantem dzięki czemu można było zaobserwować periodyczne przejścia jednego karła przed tarczą drugiego powodujące zmiany w widmach ich jasności. Jest to pierwszy tego typu układ wśród dotychczas odkrytych układów zaćmieniowych.

16 marca 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Najstarszy Błysk Gamma

Zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu pewna gwiazda wypaliła całe swoje paliwo jądrowe, uległa potężnej eksplozji i zamieniła się w czarną dziurę emitując przy tym bardzo silne promieniowanie. Światło z tego wybuchu w postaci błysku gamma dotarło do Ziemi dopiero we wrześniu zeszłego roku. Błysk GRB050904 jest najdalszym wybuchem kiedykolwiek zanotowanym.

15 marca 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Zorza na Marsie

Zorze polarne nie są jedynie ozdobą Ziemi. Występują również na Jowiszu, Saturnie, Uranie i Neptunie. Statek kosmiczny Mars Explorer Europejskiej Agencji Kosmicznej dostarczył dowodów na istnienie zórz polarnych także na Marsie.

22 luty 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Halo

Za pomocą kosmicznego teleskopu rentgenowskiego Chandra odkryto chmurę gorącego gazu w której zatopiona jest bardzo masywna galaktyka spiralna NGC 5746. Halo ma promień około 60.000 lat świetlnych.

6 luty 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nowe Horyzonty

19 stycznia 2006 z Przylądka Canaveral na Florydzie odpalono rakietę Atlas V, która wyniosła w przestrzeń kosmiczną statek New Horizons (pl. Nowe Horyzonty) rozpoczynając tym samym amerykańską misję dotarcia do obrzeży Układu Słonecznego.

26 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Ciemna Galaktyka

W gromadzie galaktyk w Pannie odkryto tajemniczą chmurę wodorową VIRGOHI 21. Oddalona od Ziemi o 50 milionów lat świetlnych nie emituje ona żadnego światła, więc została uznana za galaktykę składającą się z ciemnej materii.

23 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Stardust powrócił

Wystrzelony w 1999 roku statek kosmiczny Stardust wrócił w niedzielę, 15-ego stycznia na Ziemię. Dwa lata temu przeleciał niedaleko komety Wild 2, wykonał zdjęcia jej jądra i pobrał próbki materiału z warkocza oraz pyłu międzygwiazdowego otaczającego kometę.

23 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Gwiazdy, które nie powinny istnieć

Astronomowie z Arizony odkryli grupy gwiazd, których powstanie nie było przewidziane. Te słabe, niebieskie gromady nie mają jeszcze 100 milionów lat i znajdują się w bliskim otoczeniu galaktyki NGC2782 w konstelacji Rysia. Galaktyka NGC2782 powstała około 200 milionów lat temu w wyniku zderzenia się dwóch innych galaktyk – jednej o rozmiarze zbliżonym do naszej Drogi Mlecznej i drugiej znacznie mniejszej. W wyniku fuzji powstały dwa nieregularne ogony gazu, wzdłuż których rozmieszczone są „nowe” gromady. Naukowcy z Eastern Tennessee University przestudiowali skład tych ogonów i okazało się, że jeden z nich zawiera niewielką ilość zarówno wodoru neutralnego jak i cząsteczkowego, natomiast drugi posiada sporo HI przy całkowitym braku wodoru molekularnego.

20 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Nowa planeta w Pannie

Nowe odkrycie dotyczy planety krążącej dookoła bardzo młodej gwiazdy oddalonej od nas o około 100 lat świetlnych. Niezwykłością tego odkrycia jest użycie stosunkowo niewielkiego teleskopu o prawie metrowym lustrze i zamontowanego na nim specjalnego instrumentu do poszukiwania planet ET (Exoplanet Tracker).

17 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Jak zimny jest Pluton?

Oczywistym jest fakt, że im planeta leży dalej od Słońca tym jest zimniejsza. Dotyczy to także Plutona – ostatniej planety (czy też ciała z pasa Kuipera, które póki co jest traktowane jako planeta) w naszym Układzie Słonecznym. Położone 30 razy dalej od Słońca niż Ziemia Pluton i Charon (naturalny satelita Plutona) otrzymują bardzo niewielką dawkę promieniowania słonecznego. Ze współczesnych modeli teoretycznych dotyczących temperatury Plutona wynikało jednak, że powinien on być jeszcze chłodniejszy niż dotąd przyjmowana wartość teoretyczna 53K.

10 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Słowo o Charonie

Astronomowie z MIT i Williams College donoszą, że Charon, największy księżyc Plutona nie posiada żadnej znaczącej atmosfery. Jeśli jednak jakaś istnieje – jej gęstość nie może być większa niż jedna milionowa gęstości atmosfery ziemskiej.

10 stycznia 2006
Więcej | ¬ródło | Karolina Wojtkowska

Pełne wiadomo¶ci
Wcze¶niejsze wiadomo¶ci

 

Wiadomo¶ci - Serwisy ¶wiatowe

Spaceflight Now | ESA | Astronomy.com | Sky & Telescope | SpaceNews | Today@NASA | Yahoo News | BBC Sci/Tech | CNN Sci-Tech | Nature

 

 Internet - narzędzie astronoma

Zobacz jak astronomowie używaj± Internetu w codziennej pracy i spróbuj sam wykorzystać ich Ľródła informacji i narzędzia. Nasz przewodnik pomoże ci w tym.

 Ćwiczenia z astronomii

Ćwiczenia z astronomii z użyciem obserwacji Teleskopu Kosmicznego i największych teleskopów na Ziemi. Poczuj się astronomem! Proste zadania - zaskakuj±ce wyniki - wiele satysfakcji!

Dla zaawansowanych uczniów szkół ¶rednich i studentów I roku studiów astronomicznych (fizycznych). >>

 Zapytaj astronoma 

Możesz zadać pytanie z astronomii  zawodowemu astronomowi! OdpowiedĽ uzyskasz na naszej witrynie.

Ostatnie pytania:

  • Co się stanie gdy zderz± się dwa obiekty o dużej gęsto¶ci?
  • Co to jest czas?
  • Co to jest i na czym polega "proca grawitacyjna"?
  • Czy dzień w Bydgoszczy jest krótszy od dnia w stolicy o 8 minut, czy to bł±d?
  • Czy Pluton jest planet±
  • Jak obliczyć wielko¶ć krateru, który zrobi np. meteoryt lec±cy z dan± prędko¶ci±?
  • Jak powstał Księżyc?
  • W jaki sposób prawidłowo ustawić montaż paralaktyczny teleskopu?

Zobacz odpowiedzi na te
i inne pytania  >>

 Dziewięć planet

Wielokrotnie nagradzany profesjonalny serwis internetowy po¶więcony Układowi Słonecznemu. Setki zdjęć, animacje, opisy, tabele, odno¶niki....(w jęz. angielskim). >>

 PTA

Niniejszy serwis edukacyjny prowadzi Polskie Towarzystwo Astronomiczne - organizacja zrzeszaj±ca zawodowych astronomów. Zapraszamy do odwiedzenia oficjalnych stron Towarzystwa, a zawodowców do wst±pienia. >>

 Urania - Postępy Astronomii

W najnowszym numerze czasopisma PTA i PTMA m.in.

  • Neutrina i ciemna energia — niezwykłe poł±czenie
    Michał Fr±ckowiak
  • ¦wiat księżyców Saturna
    T. Zbigniew Dworak
  • Głębokie przegl±dy nieba w promieniach X za pomoc± teleskopu Chandra
    Małgorzata Sobolewska
PTA © 2001-2007
Ostatnie zmiany:  15-2-2008   orion@pta.edu.pl