Sonda Galileo

Wstęp
Projekt i budowa sondy
Przed misją główną
Misja główna
Zakończenie
Bibliografia


Projekt i budowa sondy

Pomysł wysłania w kierunku Jowisza sondy kosmicznej został przedstawiony NASA w 1976 roku przez zespół uczonych kierowanych przez jednego z pionierów badań kosmicznych, odkrywcę pasów radiacyjnych Ziemi - Jamesa Van Allena. Rok później kongres USA przyznał pieniądze na fundusze, co pozwoliło na rozpoczęcie budowy sondy, która według początkowych planów miała zostać wyniesiona przez wahadłowiec na orbitę w styczniu 1982 roku. Jednak z powodu kłopotów z silnikiem sondy start opóźnił się o cztery lata. Nową datę startu wyznaczono na styczeń 1986 roku. Niestety 28 stycznia tego roku doszło do tragicznej katastrofy wahadłowca Challenger, w której zginęło siedmiu astronautów. Loty wahadłowców zostały zawieszone. Wprowadzono również nowe zaostrzone przepisy bezpieczeństwa, które nie pozwalały m.in. na transportowanie w luku bagażowym wahadłowca rakiety na ciekły wodór. Twórcy projektu musieli więc zrezygnować z rozpędzenia sondy za pomocą takiej właśnie rakiety, która pozwoliłaby na wysłanie Galileo bezpośrednio w kierunku Jowisza i dotarcie do niego w ciągu 2 lat i 8 miesięcy. Galileo można było wyposażyć jedynie w dwustopniową rakietę na paliwo stałe, która nie miała dość energii, aby rozpędzić sondę do prędkości wystarczającej do osiągnięcia Jowisza. Z tego powodu postanowiono, że Galileo będzie stopniowo rozpędzany w polach grawitacyjnych Ziemi i Wenus. W ten sposób, nie tylko wydłużył się czas lotu sondy do Jowisza, ale również zwiększył się zakres jej badań. Galileo jeszcze przed przylotem do Jowisza miał dokonać obserwacji Wenus, Ziemi, Księżyca oraz dwóch planetoid: Gaspry i Idy.

Twórcy Galileo zadecydowali o tym, że będzie się ona składała z dwóch części: wirującej i stacjonarnej (rys3). W części wirującej zostały umieszczone instrumenty, które w czasie prowadzenia obserwacji muszą przemiatać całe niebo. Znajduje się więc tam antena fal plazmowych, której zadaniem jest mierzenie fal elektromagnetycznych w magnetosferze Jowisza oraz magnetometr mierzący wielkość i kierunek pola magnetycznego. Spektrometr dalekiego ultrafioletu wykrywa bardzo krótkie promieniowanie ultrafioletowe pochodzące z zórz na Jowiszu oraz z torusa plazmowego Io. Kolejne instrumenty to detektor plazmowy oraz detektor cząstek; pierwszy z nich rejestruje niskoenergetyczne, a drugi wysokoenergetyczne cząstki naładowane uwięzione w magnetosferze Jowisza. Z kolei licznik ciężkich jonów rejestruje naładowane cząstki o bardzo dużej energii, podobne do promieniowania kosmicznego. Ostatnim instrumentem obserwacyjnym umieszczonym w części wirującej jest detektor pyłu służący do zliczania mikroskopijnych drobin oraz mierzenia ich rozmiarów i prędkości. W części stacjonarnej umieszczony został próbnik atmosferyczny oraz platforma skanująca zawierająca spektrometr ultrafioletu, kamerę światła widzialnego, spektrometr odwzorowujący bliskiej podczerwieni oraz polarymetr.


Rys. 3 Budowa sondy Galileo.
dalej