Obserwowalne cechy układów kataklizmicznych

Cechy fotometryczne

Oprócz gwałtownych zmian jasności, powodowanych wybuchami, większość czasu gwiazdy kataklizmiczne spędzają w tzw. stanie spoczynkowym, lub w skrócie w spoczynku (ang. quiescence), w którym rozróżnia się kilka charakterystycznych cech, nakładających się na ogólnie płaską krzywą blasku:

Cechy spektroskopowe

Wszystkie układy kataklizmiczne wysyłają intensywne promieniowanie w błękitnym przedziale widma ciągłego oraz w dalekim ultrafiolecie, na który przypada aż 97% emitowanej przez nie energii. W większości układów obserwuje się, nałożone na widmo ciągłe, mniej lub bardziej liczne silne linie emisyjne. Linie takie powstają w obszarach, gdzie gaz jest optycznie cienki i rozgrzany do wysokich temperatur, a więc ich głównym źródłem w gwiazdach kataklizmicznych jest dysk akrecyjny oraz struga. Gdy obserwujemy układ o dostatecznie dużym nachyleniu, wówczas linie emisyjne od dysku są charakterystycznie rozdwojone. Składowa niebieska takiej linii powstaje w tej części dysku, która porusza się ku obserwatorowi, zaś czerwona - w oddalającej się. Linie od dysku ulegają również okresowym przesunięciom względem swego środka w miarę jak dysk wraz z gwiazdą centralną porusza się po orbicie. Na podwójną linię dysku nakłada się pojedyncza składowa od strugi, podlegająca sinusoidalnym zmianom rzutu prędkości (tzw. fala S) i okresowo przecinająca położenie składowych dyskowych. Fala S powstaje w wyniku zmiany rzutu wektora prędkości świecącego gazu w strudze, który zachowując mniej więcej stałą orientację względem gwiazd układu, rotuje względem obserwatora z okresem orbitalnym.