Około 25% białych karłów występujących w gwiazdach kataklizmicznych obdarzonych jest zauważalnym
polem megnetycznym. Jeśli pole takie jest wystarczająco silne (
Gs), uniemożliwia ono powstanie dysku akrecyjnego w płaszczyźnie
orbity; w rezultacie, materia opuszczająca punkt
jest kierowana, wzdłuż linii sił pola magnetycznego, bezpośrednio na
powierzchnię białego karła, w okolice jego biegunów magnetycznych. Sam biały karzeł rotuje
wokół swej osi z tym samym okresem co okres orbitalny układu. Taka synchroniczna rotacja jest
również wynikiem obecności pola magnetycznego, które oddziaływuje silnie z drugą gwiazdą.
Obiekty tego rodzaju określa się jako gwiazdy typu AM Her lub polary. Druga nazwa
wiąże się z faktem, iż gwiazdy te charakteryzują się największą spośród wszystkich
znanych gwiazd polaryzacją światła, wynoszącą
. Schematyczny model gwiazdy AM Her przedstawia Rys. 5.
Rysunek: Schematyczny model gwiazdy AM Her tj. polara, w którym
biały karzeł posiada bardzo silne pole magnetyczne uniemożliwiające utworzenie się dysku
akrecyjnego.
|
|
Jeśli pole magnetyczne białego karła jest słabsze (o indukcji magnetycznej mniejszej niż
kilka milionów Gs) wówczas jego oddziaływanie z polem drugiej gwiazdy (samoistnym lub
indukowanym) jest niewystarczające by wymusić jego synchroniczną rotację. W rezultacie okres
rotacji białego karła jest różny, zwykle krótszy, od okresu orbitalnego. Co więcej, słabsze
pole magnetyczne pozwala na częściowe utworzenie się dysku akrecyjnego, który pozbawiony jest
swej wewnętrznej części, gdzie pole jest na tyle silne by przejąć kontrolę nad przepływem
materii (Rys. 6). Gwiazdy takie określa się mianem polarów pośrednich
a ich prototypem jest układ DQ Herculis. Termin gwiazdy typu DQ Her zachowuje się
jako określenie podgrupy polarów pośrednich, wyróżniających się bardzo szybko rotującymi
białymi karłami. U większości polarów pośrednich okres rotacji białych karłów wynosi
kilkadziesiąt minut (dla porównania, dla samej DQ Her
s). Spolaryzowane promieniowanie, modulowane z okresem
obrotu białego karła, wykryto jedynie dla trzech polarów pośrednich, przypuszczalnie posiadających
najsilniejsze pola magnetyczne.
Rysunek: Schematyczny model polara pośredniego tj. układu
kataklizmicznego, w którym biały karzeł posiada słabe pole magnetyczne.
|
|