Najnowsze wiadomości z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO)

Obłok rozrywany przez czarną dziurę

Obłok rozrywany przez supermasywną czarną dziurę w centrum Drogi Mlecznej
Nowe obserwacje z należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) po raz pierwszy pokazują obłok gazu rozrywany przez supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki. Obłok jest obecnie rozciągnięty w tak dużym stopniu, że jego czoło przeszło przez najbliższy punkt i oddala się od czarnej dziury z prędkością ponad 10 milionów km/h, podczas gdy ogon nadal spada na czarną dziurę.

Prenatalne skanowanie przez ALMA ujawniło embrion monstrualnej gwiazdy

Ciemny obłok SDC 335.579-0.292
Nowe obserwacje wykorzystujące Atacama Large Millimeter/submillimeter array (ALMA) dały astronomom najlepszy jak dotąd wgląd na monstrualną gwiazdę będącą w trakcie procesu formowania się z ciemnego obłoku. Odnaleziono gwiezdne łono o masie 500 razy większej niż słoneczna – największe zaobserwowane w Drodze Mlecznej – które cały czas rośnie. Gwiazdowy embrion wewnątrz obłoku żarłocznie pożywia się materią, która spada do wewnątrz. Obłok powinien doprowadzić do narodzin bardzo jasnej gwiazdy o masie do 100 mas Słońca.

Zaobserwowano odległą galaktykę znajdującą się w trakcie posiłku

Artystyczna wizja galaktyki akreującej materię z otoczenia
Astronomowie korzystający z należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) zaobserwowali odległą galaktykę łakomie pożerającą znajdujący się w pobliżu gaz. Można zauważyć, że gaz porusza się w stronę galaktyki, tworząc strumień, który zarówno napędza powstawanie gwiazd, jak i zwiększa rotację galaktyki. Jest to najlepszy bezpośredni dowód obserwacyjny popierający teorię, że galaktyki przyciągają i pochłaniają otaczającą je materię, co prowadzi do wzrostu ich rozmiarów i tworzenia gwiazd. Wyniki ukażą się 5 lipca 2013 r. w czasopiśmie „Science”.
Znaczniki: 

Światowa premiera filmu IMAX® 3D pt. Hidden Universe

Trójwymiarowa produkcja “Hidden Universe” będzie pokazywana na olbrzymich ekranach w kinach IMAX® na całym świecie. Światowa premiera nastąpiła 28 czerwca 2013 r. w Great Lakes Science Center w Cleveland, Ohio, USA oraz 29 czerwca w Tycho Brahe Planetarium w Kopenhadze w Danii. Film pokazuje najnowocześniejsze teleskopy na filmie poklatkowym z hipnotyzującymi trójwymiarowymi strukturami niebieskimi i symulacjami 3D pokazującymi ewolucję Wszechświata.
Znaczniki: 

Trzy planety w strefie zamieszkiwalnej pobliskiej gwiazdy

Planeta w układzie Gliese 667C
Zespół astronomów połączył nowe obserwacje Gliese 667C z dotychczasowymi danymi ze spektrografu HARPS z 3,6-metrowego teleskopu w Chile, odkrywając, że system posiada co najmniej sześć planet. Pobito rekord: trzy planety są super-Ziemiami znajdującymi się w strefie wokół gwiazdy, w której może występować woda w stanie ciekłym, co czyni je potencjalnymi kandydatkami do występowania życia. Jest to pierwszy system posiadający całkowicie wypełnioną ekostrefę.

Pyłowa niespodzianka wokół gigantycznej czarnej dziury

Artystyczna wizja otoczenia supermasywnej czarnej dziury w galaktyce aktywnej NGC 3783
Należący do ESO interferometr Bardzo Dużego Teleskopu (VLTI) zebrał najdokładniejsze jak dotąd obserwacje pyłu wokół olbrzymiej czarnej dziury w centrum galaktyki aktywnej. Zamiast, jak przypuszczano, pyłu rozmieszczonego w torusie o kształcie ciastka, astronomowie odkryli, że większość pyłu znajduje się ponad i poniżej torusa. Uzyskane obserwacje pokazują, że pył jest odsuwany od czarnej dziury jako chłodny wiatr – zaskakujące odkrycie, które stawia wyzwanie obecnym teoriom i wskazuje w jaki sposób supermasywne czarne dziury ewoluują i oddziałują ze swoim otoczeniem.

Odkryto nowy typ gwiazd zmiennych

Gromada otwarta NGC 3766
Astronomowie korzystający z 1,2-metrowego teleskopu Eulera w Obserwatorium ESO La Silla w Chile odkryli nowy typ gwiazd zmiennych. Odkrycie opiera się na wykryciu bardzo niewielkich zmian w jasności gwiazd w gromadzie. Obserwacje ujawniły nieznane wcześniej własności tych gwiazd, które stanowią wyzwanie dla obecnych teorii i powodują pytania na temat przyczyn zmienności.
Znaczniki: 

ALMA odkryła fabrykę komet

Artystyczna wizja fabryki komet dostrzeżonej przez ALMA
Astronomowie korzystający z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) uzyskali obraz obszaru wokół młodej gwiazdy, w którym cząstki pyłu mogą zwiększać swoje rozmiary poprzez gromadzenie się razem. Po raz pierwszy wyraźnie zaobserwowano tego typu pułapkę na pył oraz opracowano jej model. Rozwiązuje to długotrwałą zagadkę na temat tego w jaki sposób cząstki pyłu w dyskach zwiększają swoje rozmiary tak, aby mogły w końcu utworzyć komety, planety i inne skaliste ciała. Wyniki badań zostaną opublikowane 7 czerwca 2013 r. w czasopiśmie „Science”
Znaczniki: 

Czy sfotografowano najlżejszą egzoplanetę?

Zdjęcie planety pozasłonecznej HD95086 b
Zespół astronomów korzystający z należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) sfotografował słaby obiekt poruszający się obok jasnej gwiazdy. Przy szacowanej masie od czterech do pięciu mas Jowisza może to być najmniej masywna planeta poza Układem Słonecznym zaobserwowana bezpośrednio. Odkrycie jest ważnym wkładem w nasze zrozumienie powstawania i ewolucji systemów planetarnych.

Dieta niskosodowa kluczem do długiego życia gwiazd

Gromada kulista NGC 6752
Astronomowie spodziewają się, że gwiazdy takie jak Słońce utracą atmosfery pod koniec swojego życia. Ale nowe obserwacje olbrzymiej gromady gwiazd, wykonane za pomocą należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT), pokazały – wbrew wszelkim oczekiwaniom – że większość zbadanych gwiazd w ogóle nie dociera do tego stadium w trakcie swojego życia. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że ilość sodu w gwiazdach jest bardzo dobrym wskaźnikiem tego, w jaki sposób skończy się ich życie.
Znaczniki: 

Strony