Najnowsze wiadomości z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO)

Galimatias gwiazd egzotycznych

Gromada kulista 47 Tucanae
To podczerwone zdjęcie z teleskopu VISTA ukazuje w szczegółach gromadę kulistą 47 Tucanae. Gromada zawiera miliony gwiazd, a wiele z nich, znajdujących się w jądrze, to gwiazdy egzotyczne o nietypowych własnościach. Badania obiektów w gromadach takich jak 47 Tucanae mogą nam pomóc w jaki sposób te dziwne kule powstają i oddziałują. Zdjęcie jest bardzo ostre i głębokie dzięki rozmiarowi, czułości i położeniu VISTA w Obserwatorium ESO Paranal w Chile.

ALMA rzuca światło na planetotwórcze strumienie gazu

Artystyczna wizja dysku ze strumieniami gazu wokół gwiazdy HD 142527
Astronomowie korzystający z teleskopu Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) po raz pierwszy zaobserwowali kluczowy etap narodzin olbrzymich planet. Wielkie strumienie gazu przepływają przez przerwę w dysku materii wokół młodej gwiazdy. Są to pierwsze bezpośrednie obserwacje tego typu strumieni, o których przypuszcza się, że są tworzone przez olbrzymie planety pochłaniające gaz w ramach zwiększania swoich rozmiarów. Wyniki badań ukazały się 2 stycznia 2013 roku w czasopiśmie „Nature”.

Najwyżej położony na świecie superkomputer został w pełni skonfigurowany

Korelator ALMA
Jeden z najpotężniejszych superkomputerów na świecie został w pełni zainstalowany i przetestowany na odległym, wysoko położonym terenie w Andach w północnym Chile. Oznacza to ukończenie kolejnego z kroków milowych projektu Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), najbardziej skomplikowanego naziemnego teleskopu w historii. Specjalny korelator ALMA ma ponad 134 miliony procesorów i wykonuje 17 biliardów operacji na sekundę, co jest prędkością porównywalną z najszybszymi dostępnymi obecnie superkomputerami do ogólnych zastosowań.
Znaczniki: 

Gwiazdy ujawniają sekrety młodego wyglądu

Gromada kulista NGC 6388
Niektórzy ludzie są w świetnej formie w wieku 90 lat, podczas gdy inni są zgrzybiałymi staruszkami już przed pięćdziesiątką. Wiemy, że szybkość starzenia się ludzi jest jedynie luźno związana z ich faktycznym wiekiem – dużo większy wpływ może mieć ich styl życia. Nowe badania za pomocą 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla oraz Kosmicznego Teleskopu Hubble'a (należącego do NASA/ESA) pokazały, że jest to także prawdziwe w przypadku gromad gwiazd.

24-ramienny olbrzym do badania wczesnego życia galaktyk

KMOS na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) podczas uzyskiwania pierwszego światła
Nowy, potężny instrument o nazwie KMOS został właśnie z sukcesem przetestowany na leżącym do ESO Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Obserwatorium Paranal w Chile. KMOS jest unikalny, gdyż będzie w stanie obserwować w tym samym czasie nie jeden, a 24 obiekty w świetle podczerwonym i jednocześnie badać strukturę każdego z nich. Dostarczy kluczowych danych, które pomogą zrozumieć w jaki sposób we wczesnym Wszechświecie rosły i ewoluowały galaktyki – i będzie to czynić znacznie szybciej niż było to możliwe do tej pory. KMOS został wybudowany przez konsorcjum uniwersytetów i instytutów z Wielkiej Brytanii i Niemiec, we współpracy z ESO.
Znaczniki: 

Zdjęcie Mgławicy Carina na inaugurację teleskopu VST

Mgławica Carina sfotografowana przez teleskop VST
Nowe, spektakularne zdjęcie obszaru gwiazdotwórczego Mgławica Carina zostało uzyskane za pomocą VLT Survey Telescope w Obserwatorium Paranal w Chile i opublikowane z okazji dzisiejszej inauguracji teleskopu w Neapolu. Zdjęcie wykonano z Sebastiána Piñery, prezydenta Chile, podczas jego wizyty w obserwatorium 5 czerwca 2012 roku.
Znaczniki: 

Echa z przeszłości o rozmiarach galaktyk

Galaktyka J224024.1−092748
Nowa klasa galaktyk została zidentyfikowana dzięki obserwacjom Bardzo Dużego Teleskopu (VLT, należącego do ESO) , teleskopu Gemini South oraz Teleskopu Kanadyjsko-Francusko-Hawajskiego (CFHT). Nazwane obrazowo „galaktykami zielonej fasoli”, z powodu swojego nietypowego wyglądu, galaktyki te świecą w intensywnym świetle emitowanym z okolic potężnych czarnych dziur i należą do najrzadszych obiektów we Wszechświecie.

Nawet brązowe karły mogą posiadać skaliste planety

Artystyczna wizja dysku pyłowo-gazowego wokół brązowego karła
Astronomowie korzystający z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) po raz pierwszy odkryli, że zewnętrzne obszary pyłowego dysku wokół brązowego karła zawierają milimetrowych rozmiarów ziarna, podobne do znajdowanych w gęstszych dyskach wokół nowonarodzonych gwiazd. Zaskakujące odkrycie stawia wyzwanie teoriom powstawania skalistych planet wielkości Ziemi i sugeruje, ze obiekty takie mogą być powszechniejsze we Wszechświecie niż się spodziewano.

Odkryto największy wyrzut materii z czarnej dziury

Artystyczna wizja olbrzymiego wyrzutu materii z kwazara SDSS J1106+1939
Astronomowie korzystający z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) odkryli kwazar z najpotężniejszym wypływem kiedykolwiek zaobserwowanym, co najmniej pięć razy silniejszym niż obserwowane do tej pory. Kwazary to bardzo jasne centra galaktyk zasilane przez supermasywne czarne dziury. Wiele z nich wyrzuca do swoich macierzystych galaktyk olbrzymie ilości materii, a wypływy te odkrywają kluczową rolę w ewolucji galaktyk. Ale do tej pory obserwowane wypływy z kwazarów nie były tak silne jak to przewidywali teoretycy.

Planeta karłowata Makemake nie ma atmosfery

Artystyczna wizja powierzchni planety karłowatej Makemake
Astronomowie użyli trzech teleskopów w obserwatoriach ESO w Chile, aby zbadać planetę karłowatą Makemake, gdy przemieściła się przed odległą gwiazdą, blokując jej światło. Nowe obserwacje pozwoliły po raz pierwszy sprawdzić czy Makemake jest otoczona atmosferą. Ten chłodny świat ma orbitę położoną w zewnętrznym Układzie Słonecznym i przypuszczano, że analogicznie jak Pluton posiada atmosferę, ale okazało się że tak nie jest. Naukowcy wyznaczyli także po raz pierwszy gęstość Makemake. Nowe wyniki badań zostaną opublikowane w czasopiśmie „Nature" w wydaniu z 22 listopada.

Strony