Najnowsze wiadomości z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO)

Europejska antena dla sieci ALMA szesnastą w obserwatorium Chajnantor

Pierwsza europejska antena dla sieci radioteleskopów Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) została 27 lipca 2011 roku przetransportowana do operacyjnej lokalizacji obserwatorium (AOS – Array Operations Site). 12-metrowa antena dotarła na płaskowyż Chajnantor na wysokość 5000 metrów na poziomem morza. Dołączyła do anten innych międzynarodowych partnerów ALMA, podnosząc ich liczbę do 16.

VST patrzy na Tryplet Lwa – i jeszcze dalej

Olbrzymie zdjęcie z nowego teleskopu VLT Survey Telescope (VST) i kamery OmegaCAM w Obserwatorium ESO Paranal ukazuje tryplet trzech jasnych galaktyk w gwiazdozbiorze Lwa. Dodatkowo w tle widać słabe obiekty, które zwróciły uwagę astronomów bardziej niż pierwszoplanowe galaktyki. Wyraźny obraz tych słabych obiektów z VST demonstruje siłę teleskopu i kamery OmegaCAM w wykonywaniu map odległego Wszechświata.

Kosmiczna superbańka

Należący do ESO Bardzo Duży Teleskop VLT uzyskał fascynujące zdjęcie mgławicy wokół gromady gwiazd NGC 1929 w Wielkim Obłoku Magellana, satelitarnej galaktyce w stosunku do naszej Drogi Mlecznej. Jest to świetny przykład tego, co astronomowie nazywają dominacją superbaniek w gwiezdnych żłobkach. Krajobraz został wyrzeźbiony przez wiatry od młodych, jasnych gwiazd oraz fale uderzeniowe od wybuchów supernowych.

Co aktywuje supermasywną czarną dziurę?

Niespodzianką okazały się wyniki najnowszych badań naukowych korzystających z danych z Bardzo Dużego Teleskopu VLT (Europejskie Obserwatorium Południowe ESO) oraz kosmicznego obserwatorium rentgenowskiego XMM-Newton (Europejska Agencja Kosmiczna ESA). Większość olbrzymich czarnych dziur w centrach galaktyk nie zostało uruchomionych na skutek połączenia się dwóch galaktyk, jak przypuszczano do tej pory.

W kosmosie zaobserwowano nadtlenek wodoru

Cząsteczki nadtlenku wodoru zostały po raz pierwszy odnalezione w przestrzeni międzygwiazdowej. Odkrycie to daje przesłanki na temat chemicznych powiązań pomiędzy dwoma cząsteczkami niezbędnymi do życia: wodą i tlenem. Na Ziemi nadtlenek wodoru odgrywa kluczową rolę w chemii wody i ozonu w atmosferze naszej planety. Jest też stosowany jako środek dezynfekujący oraz przy rozjaśnianiu włosów na kolor blond. Teraz astronomowie zaobserwowali go w kosmosie za pomocą teleskopu APEX w Chile, zarządzanego przez ESO.

Okryto najdalszy kwazar

Zespół europejskich astronomów użył Bardzo Dużego Teleskopu VLT oraz kilku innych teleskopów do odkrycia i zbadania najdalszego kwazara zaobserwowanego do tej pory. Obiekt ten, napędzany przez czarną dziurę o masie dwóch miliardów mas Słońca, jest jednocześnie najjaśniejszym obiektem odkrytym we wczesnym Wszechświecie. Wyniki badań ukażą się w czasopiśmie Nature w wydaniu z 30 czerwca 2011 roku.

Płomienie Betelgezy

Korzystając z instrumentu VISIR, pracującego na Bardzo Dużym Teleskopie VLT, astronomowie uzyskali najdokładniejszy w historii obraz złożonej, jasnej mgławicy wokół gwiazdy Betelgeza. Struktura przypominająca płomienie wydobywające się z gwiazdy uformowała się z materii, której pozbywa się nadolbrzym.

Śledztwo w sprawie galaktycznej kolizji

Zespół naukowców zbadał gromadę galaktyk Abell 2744, nazywaną gromadą Pandora. Poznali skomplikowaną i gwałtowną historię gromady, korzystając z teleskopów kosmicznych i naziemnych, w tym z Bardzo Dużego Teleskopu VLT, należącego do ESO oraz z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Abell 2744 wydaje się być efektem karambolu co najmniej czterech osobnych gromad galaktyk. Rezultatem kolizji są dziwne efekty, nigdy wcześniej nie obserwowane jednocześnie.

Pierwsze zdjęcia z VLT Survey Telescope

Teleskop do przeglądów VLT Survey Telescope (VST), najnowsza inwestycja w Obserwatorium ESO Paranal, wykonał pierwsze, imponujące zdjęcia nieba południowego. VST to najnowocześniejszy 2,6-metrowy teleskop z olbrzymią 268-megapikselową kamerą OmegaCAM, przeznaczony do szybkiego i dokładnego wykonywania map nieba. Jest teleskopem pracującym w świetle widzialnym, który idealnie uzupełnia teleskop do przeglądów w podczerwieni VISTA. Nowe zdjęcia mgławicy Omega i gromady kulistej Omega Centauri pokazują moc teleskopu.http://www.eso.org/public/poland/news/eso1119/#

Widokówka z przestrzeni pozagalaktycznej?

Astronomowie z ESO użyli instrumentu Wide Field Imager, pracującego na 2,2-metrowym teleskopie MPG/ESO, do wykonania zdjęcia NGC 6744. Ta imponująca galaktyka spiralna znajduje się w odległości 30 milionów lat świetlnych i leży w gwiazdozbiorze Pawia na niebie południowym. Uzyskany widok mógłby zostać kartką pocztową naszej własnej Drogi Mlecznej, przysłaną przez pozagalaktycznego znajomego, gdyż galaktyka bardzo przypomina naszą.

Strony