Galaktyczny seryjny zabójca

Galaktyki NGC 1316 oraz NGC 1317
Galaktyki NGC 1316 oraz NGC 1317 sfotografowane za pomocą 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile.
ESO

Nowe zdjęcie z 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile pokazuje dwie kontrastujące ze sobą galaktyki: NGC 1316 oraz jej mniejszą sąsiadkę NGC 1317. Są one całkiem blisko siebie w przestrzeni kosmicznej, ale mają bardzo różne historie życia. Mała galaktyka spiralna NGC 1317 wiodła spokojne życie, natomiast NGC 1316 w trakcie swojej pełnej przemocy historii wchłonęła kilka innych galaktyk i prezentuje blizny po minionych walkach.

Kilka cech struktury NGC 1316 wskazuje, że to galaktyka z gwałtownymi przejściami. Na przykład posiada trochę nietypowych pasm pyłu [1] rozmieszczonych w znacznie większym zbiorowisku gwiazd oraz populację nietypowo małych gromad kulistych. Sugeruje to, że około trzy miliardy lat temu mogła pochłonąć bogatą w pył galaktykę spiralną.

Dodatkowo obok galaktyki widoczne są bardzo słabe ślady działań sił pływowych – strumienie i grupki gwiazd, które zostały wyrwane ze swojego miejsca i przemieszczają się przez przestrzeń międzygalaktyczną. Struktury te powstają na skutek złożonych efektów grawitacyjnych działających na orbity gwiazd gdy inna galaktyka przechodzi zbyt blisko. Wszystkie te oznaki wskazują na gwałtowną przeszłość, w trakcie której NGC 1316 przyłączała inne galaktyki oraz sugerują, że jej destrukcyjne zachowanie jest kontynuowane.

NGC 1316 jest położona 60 milionów lat świetlnych od Ziemi, widać ją w południowym gwiazdozbiorze Pieca. Bywa nazwana także Fornax A, co odzwierciedla fakt, że jest najjaśniejszym źródłem emisji radiowej w tym gwiazdozbiorze – oraz czwartym pod względem jasności źródłem radiowym na całym niebie [2]. Emisja radiowa jest generowana przez materię spadającą na supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki i prawdopodobnie została zasilona dodatkowymi zasobami paliwa dzięki interakcjom z innymi galaktykami.

To bardzo szczegółowe, nowe zdjęcie z 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile zostało utworzone z połączenia wielu pojedynczych fotografii z archiwum ESO. Celem oryginalnych obserwacji było ukazanie słabych struktur, aby zbadać zaburzenia w tym interesującym systemie.

Jako dodatkowy bonus zdjęcie stanowi także okno na odległy Wszechświat daleko poza dwoma jasnymi galaktykami widocznymi na pierwszym planie. Większość mglistych plamek na fotografii to znacznie odleglejsze galaktyki – ich szczególnie gęsta koncentracja widoczna jest po lewej stronie NGC 1316.

Uwagi

[1] Ścieżki pyłu zostały szczegółowo sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a, który należy do NASA/ESA.

[2] Dotyczy to częstotliwości radiowej 1400 MHz, na innych częstotliwościach kolejność jest inna.

Źródło: ESO | Tłumaczenie: Krzysztof Czart

Liczba odsłon: 1834