Gdzie powstanie CTA?

CTA
Wizja artysty przedstawiająca Obserwatorium CTA.
Źródło: news.sciencemag.org
Obserwatorium CTA (ang. The Cherenkov Telescope Array) to   olbrzymie naziemne obserwatorium promieniowania gamma wysokich i najwyższych energii.  W ramach projektu będą obserwowane fotony gamma  w zakresie od około 20 GeV do znacznie  ponad 100 TeV.
Dolny zakres energetyczny instrumentu doskonale zachodzi na obszar, w którym prowadzone są satelitarne obserwacje promieniowania gamma, na przykład przez satelitę Fermi.

CTA będzie pierwszym tak dużym obserwatorium dostępnym dla szerokiej społeczności astronomów i astrofizyków. Warto podkreślić, że instrumenty takie jak H.E.S.S.II, MAGIC II czy VERITAS, czyli współcześnie działające obserwatoria promieniowania gamma najwyższych energii,  nie są dostępne dla szerokiej społeczności naukowców, ale obserwacje  są prowadzone przez badaczy pracujących w ramach kolaboracji związanych z konkretnym projektem. Proponowanie obserwacji czy też korzystanie z danych niepublicznych dla osób nie związanych z projektami jest bardzo ograniczone.

W ramach projektu CTA obserwacje będą prowadzone przy wykorzystaniu od 50 do100 teleskopów działających na obu półkulach. Teleskopy trzech różnych typów  będą wykorzystywać technikę obserwacji opartej na rejestracji promieniowania Czerenkowa.
Tylko takie rozwiązanie, uwzględniające teleskopy różnych rozmiarów, pozwoli na prowadzenie obserwacji w planowanym zakresie energii, a rozmieszczenie instrumentów na obu ziemskich półkulach umożliwi pokrycie całego nieba. Naukowcy szacują, że CTA pozwoli na odkrycie ponad 1000 kosmicznych źródeł wysokoenergetycznego promieniowania gamma. Obecnie znanych jest około 150 takich obiektów.


Wybór dokładnych lokalizacji na obu półkulach jest jedną z najważniejszych kwestii dyskutowanych przez naukowców zaangażowanych w projekt.
1 października Konsorcjum CTA opublikowało oficjalną listę preferowanych lokalizacji (https://portal.cta-observatory.org/public/Pages/default.aspx).
Południowa część obserwatorium powstać ma w Argentynie, Chile lub Namibii, północna zaś w Meksyku, na Teneryfie bądź w Stanach Zjednoczonych.
Na stronach internetowych magazynu Science (http://news.sciencemag.org/physics/2013/10/namibia-gets-top-grade-base-major-gamma-ray-telescope) opublikowano informację, która nie została potwierdzona na oficjalnej stronie Konsorcjum CTA, że najbardziej preferowana lokalizacja dla południowej części obserwatorium to farma Aar w Namibii.

W pracach nad powstaniem obserwatorium CTA włączeni są naukowcy, badacze, inżynierowie z 25 państw, z ponad 100 różnych instytutów badawczych. Znaczący jest również wkład polskich naukowców.

Alicja Wierzcholska

Liczba odsłon: 1599