Ile ma stała Hubble’a?

Rentgenowskie Obserwatorium Chandra Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA dostarczyły danych, dzięki którym wyznaczono wartość stałej Hubble’a – współczynnika określającego stopień rozszerzania się Wszechświata.

Fot. Gromady galaktyk, Źr. Chandra

Według Chandry, która dokonała niezależnych pomiarów i stosując nową metodę, stała Hubble’a wynosi 77 km/sMpc (3,26 mln lś /Mpc) z uwzględnieniem 15% błędu. Taka wartość oznacza, że wiek Wszechświata wynosi od 12 do 14 miliardów lat.

Informacja o stałej Hubble’a jest niezbędna do precyzyjnego określenia rozmiaru i wieku Wszechświata oraz oszacowania ilości zawartej w nim materii. Stałą H określa się ze stosunku prędkości ucieczki obiektów astronomicznych do ich odległości od obserwatora. Standardowe metody wyznaczania odległości do odległych obiektów opierają się na pomiarach zmian jasności gwiazd pulsujących – cefeid oraz supernowych. Błąd wyznaczenia stałej tymi metodami wynosi około 10%.

Nowa metoda wyznaczenia odległości do obiektów wykorzystuje rentgenowskie dane z Chandry oraz obserwacje radiowe, które stały się podstawą do oszacowania odległości do 38 gromad galaktyk leżących od 1,4 do 9,3 mld lat świetlnych od Ziemi. Astronomowie wykorzystali zjawisko Sunjajewa-Zeldowicza, w którym fotony reagują z elektronami gorącego gazu ogarniającego gromadę galaktyk. W wyniku takich reakcji fotony uzyskują energię zniekształcając sygnał pochodzący z tego regionu od mirofalowego promieniowania tła. Wielkość tego zniekształcenia zależy od temperatury i gęstości elektronów oraz od fizycznych rozmiarów gromady galaktyk. Mapy radiowe ukazujące deformacje w promieniowaniu tła oraz dane w promieniach X dotyczące fizycznych parametrów gorącego gazu pozwoliły określić rozmiar gromady, a proste zasady geometrii wyznaczyć jej odległość od obserwatora.

10 sierpień 2006

Źródło: Universe Today | Karolina Wojtkowska

Liczba odsłon: 4026