Wirtualne obserwatoria
Wprowadzenie
Wiele serwisów w internecie oferuje nam oprogramowanie do wyświetlania map nieba. Instalując je na komputerze (np. notebooku) mamy pod ręką stale aktualną mapę nieba (np. program Xephem ). Astronom ma to szczęście, że w czasie obserwacji ma stały dostęp do internetu. Jest to niezbędne do zarządzania teleskopem w przypadku gdy jest on narzędziem sterowanym zdalnie jak i do przesyłania wyników obserwacji do dalszej obróbki.
W czasie samej obserwacji astronom często spotyka się z problemem identyfikacji gwiazd na niebie. Jest to duży problem, kiedy przychodzi nam pracować na innym teleskopie niż dotychczas korzystaliśmy, który posiada np. większe pole widzenia lub zasięg. Z pomocą przychodzi nam serwis SIMBAD.
SIMBAD
Po wywołaniu serwisu SIMBAD pojawi się strona
Serwis prosi nas o podanie nazwy obiektu lub współrzędnych miejsca na niebie, które chcemy obserwować. Dla pokazania możliwości aplikacji poszukamy cefeidy CE Cas . Po wpisaniu jej nazwy i naciśnięciu przycisku SUBMIT otrzymujemy informacje na temat wybranego przez nas obiektu.
Pod informacjami ogólnymi znajdują się aplikacje pozwalające obrazować otoczenie gwiazdy na niebie oraz zawierającą spis literatury, w której znajdziemy wyniki badań naukowych dotyczące naszego wybranego obiektu.
Po naciśnięciu przycisku Query and Plot around przy zdefiniowanym promieniu wokół gwiazdy (wybraliśmy 9 minut łuku) otrzymujemy listę wszystkich znajdujących się w tej odległości obiektów (oczywiście wszystkich znajdujących się w bazie danych).
Naciskając przycisk Plot this list of objects uzyskamy mapę nieba okolicy wybranej gwiazdy
Natomiast korzystając z aplikacji Aladin previewer możemy zobaczyć zdjęcie tego obszaru. Widzimy, że gwiazd na zdjęciu jest o wiele więcej niż na mapce.
Pozostaje problem identyfikacji pola gwiazdowego. Każdy może spróbować to wykonać samodzielnie.
Poniżej zaznaczone są zidentyfikowane gwiazdy, które znajdują się na mapce nieba uzyskanej z SIMBADA.
Jak pokazano identyfikacja gwiazd na niebie nie jest rzeczą prostą. W czasie obserwacji musimy mieć pewność, że teleskop jest dobrze ustawiony, ponieważ przy coraz większym zasięgu i coraz mniejszym polu widzenia identyfikacja gwiazd staje się coraz trudniejsza. W czasie obserwacji można wycelować teleskop w taki rejon nieba, gdzie na zdjęciu CCD znajduje się nie więcej niż 3-4 gwiazdy. Taka sytuacja jest nieraz mniej korzystna niż dla pola, gdzie znajduje się dużo gwiazd.