Jakie katalogi i atlasy nieba dostępne są dla amatora w postaci cyfrowej?

Pytanie:

Jakie katalogi i atlasy nieba dostępne są dla amatora w postaci cyfrowej?

Odpowiedź:

dr Tomasz Kwiatkowski (pl.sci.kosmos):

Katalog GSC -- 15 milionów gwiazd

Guide Sky Catalogue, opracowany dla potrzeb teleskopu Hubble'a (sluzy do ,,prowadzenia'' instrumentu). Pokrywa cale niebo, zawiera ok. 15 milionow gwiazd do ok. 15 mag plus ok. 4 milionow obiektow niegwiazdowych. Podaje wspolrzedne RA, Dec (epoka J2000, dokladnosc ok. ) i jasnosc gwiazdy (dokladnosc ok. ). Dostepny na 2 CD-ROM'ach w postaci nieskompresowanej (pliki ASCII). Wiele programow korzysta z jego skompresowanych wersji tyle, ze sposoby tej kompresji sa na ogol rozne. XEphem umozliwia ,,scisniecie'' GSC do ok. 180 (po 90 MB na kazda polkole) i w takiej wersji mozna to trzymac na dysku. W tej postaci mozna go rowniez sciagnac z Internetu. Katalog ten jest darmowy, podoobnie jak darmowe sa inne, podstawowe katalogi astronomiczne. Wersje na CD mozna bylo kupic w Astronomical Society of the Pacific (o ile dobrze pamietam, za ,,nominal fee'' rzedu 20-30 USD) ale teraz brak tego katalogu na ich liscie, dostepnej przez WWW (http://www.aspsky.org/). Byc moze nadal go wysylaja, a na wspomnianej liscie go nie ma, bo nie jest to produkt komercyjny. Zainteresowani moga pisac na adres, podany na powyzszej stronie WWW.

GSC dostepny jest rowniez poprzez Internet:

http://archive.eso.org/cgi-bin/gsc/
Nalezy podac nazwe obiektu lub wspolrzedne srodka pola, promien szukania w minutach luku, max. ilosc gwiazd w wydruku, sposob ich posortowania oraz format wyniku. Przykladowy output (obiekt: M42, promien szukania 1') ponizej:

 

------------------------------------------------------------
You searched around M42 

Center:           RA: 05 35 17.2     DEC: -05 23 27.9

Search radius:    1 arcminutes
                       
nr gsc_id     ra  (2000)   dec         mag  mu    d'    pa
 1 0477400932 05 35 16.41 -05 23 23.0  5.00  F;  0.21   293
 2 0477400931 05 35 16.47 -05 23 22.8  5.09  F;  0.20   295
 3 0477400871 05 35 17.10 -05 23 40.6  5.51  F;  0.21   186
 4 0477400930 05 35 17.16 -05 23 12.7  6.69  F;  0.25   358

------------------------------------------------------------

Katalog USNO-SA1.0 -- dla zaawansowanych

Opracowany w US Naval Observatory w Waszyngtonie, zawiera ok. 54 milionow gwiazd o jasnosciach z przedzialu 16-19 mag, rownomiernie rozlozonych na niebie (jest to w istocie wyciag z pelnego katalogu USNO-A1, opartego o zeskanowane zdjecia POSS, zawierajacego 488 milionow gwiazd). Duzo dokladniejszy od GSC (blad rzedu ). Katalog dostepny jest bezplatnie na 1 plycie CD. Prosbe o jego wyslanie nalezy kierowac do

(zabacz tez http://psycho.usno.navy.mil/pmm/ )

DSS -- cyfrowy atlas nieba

Digitized Sky Survey to cyfrowa postac slynnego POSS (Palomar Observatory Sky Survey: atlasu calego nieba, zawierajacego gwiazdy do ok. 21 mag). Dostepne sa jego 2 wersje: profesjonalna (ok. 100 dyskow CD) oraz amatorska (9 dyskow CD, kompresja ogranicza zasieg do 19 mag, niebo polnocne do deklinacji -15 deg). Wersje amatorska mozna kupic w Astronomical Society of the Pacific

za 250 USD (+ok. 24 USD za przesylke do Europy). Razem z katalogiem zawiera ona prosty program do wyswietlania i drukowania zdjec z katalogu (dziala pod MS Windows 3.1/95/NT, Mackintosh; sa tez zrodla programu pod Unix'a i VMS).

Mozna rowniez korzystac z jego ,,sieciowej'' wersji, dostepnej w wielu miejscach, np. w

Podajac nazwe obiektu (np. z katalogow Messiera, NGC) lub wspolrzedne srodka pola mozna sciagnac fragment zdjecia o rozmiarach do 60x60 arc min (z STScI) lub do arc min (z ESO). Format zdjecia: FITS (wersja normalna badz skompresowana) lub tez GIF (bez kompresji).

5 luty 2001