Spójrz w niebo - kwiecień 2010

Spojrzenie w kwietniowe niebo 2010  

"Gdy w Wielki Piatek pada - to rok suchy zapowiada"

To przysłowie pięknie pasuje nie tylko na Prima Aprilis, ale wyraża przy okazji naszą nadzieję na prawdziwą aurę wiosenną, a być może nawet już na letniż! Tęsknimy bowiem za słonecznymi dniami, które powinny wynagrodzić nam tegoroczne ponure dni zimowe. Dlatego ogromnie pocieszającym będzie fakt, iż w tym miesiąacu Słońce wznosi się coraz wyżej ponad równik niebieski - od 5 do 15 stopni - tak, że w ciągu kwietnia w Małopolsce przybędzie dnia dokładnie o 104 minuty. Na Prima Aprilis musimy się już na dobre przyzwyczaić do czasu letniego, bowiem Słońce wschodzi o 6.17, a zachodzi o 19.12. Natomiast w ostatnim dniu miesiąca wschód Słonca nastąpi już o 5.18, a zachód dopiero o 19.57; zatem ostatniego kwietnia, w piatek, dzień będzie trwał 14 godzin i 39 minut; będzie już dłuższy od najkrótszego dnia w roku o 6 godzin i 34 minuty, ale jeszcze krótszy o 104 minuty od najdłuższego, czerwcowego dnia.

Przez cały miesiąc będziemy notować najczęściej małą aktywność magnetyczną Słońca (plamy, rozbłyski), za wyjątkiem podniesionej aktywności na przełomie drugiej i trzeciej dekady.Słońce znajduje się w fazie powolnego wychodzenia z minimalnej aktywności pomiędzy 23 i 24 cyklem. Najczęściej liczba Wolfa wynosić będzie kilkanaście lub kilkadziesiąt, czyli wtedy na tarczy Słońca występuje tylko grupa lub pojedyncze plamy, które powstają w obszarze silnych pol magnetycznych. Dnia 20 kwietnia, o godz. 06.30, Słońce wstępuje w znak Byka. Ponadto jak corocznie, 20 kwietnia obchodzimy światowy Dzień Ziemi - zatem patrząc w niebo, nie zapominajmy o naszej Błękitnej Planecie, a wstydźmy sie szczególnie za tych, którzy wciąż porzucają śmieci w Lasku Wolskim, czy w Puszczy Niepołomickiej.

Natomiast jeśli chodzi o Księżyc, to w połowie miesiąca nie będzie nam przeszkadzał w nocnych obserwacjach nieba, bowiem kolejność faz Księżyca w kwietniu jest następująca: ostatnia kwadra 6.IV. o godz. 11.37, nów będzie 14.IV. o godz. 14.29, pierwsza kwadra przypadnie 21.IV. o godz. 20.20 i pełnia wystąpi 28.IV. o godz. 14.18. Najdalej od Ziemi (apogeum) znajdzie się Księżyc 9.IV. o godz. 05, a najbliżej od Ziemi (perygeum) będzie 24.IV. o godz. 23.

Nasze rozważania o niebie kwietniowym nie byłyby kompletne, jeśli zapomnielibyśmy o zbliżających się Świętach Wielkiejnocy - pełnych tradycji chrześcijańskich i rodzinnych, które w naszym gregoriańskim kalendarzu przypadają w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. W tym roku tak sięe składa, że pierwsza wiosenna pełnia będzie w środę 30 marca i dlatego 4 kwietnia jest Niedziela Wielkanocna, zaś w poniedziałek Wielkanocny czeka nas smigus-dyngus; miejmy nadzieję, że będzie wtedy już dośćc ciepło, aby bez szwanku znieść tradycyjne polewanie wodą.

Jeśli chodzi o planety, to Merkurego możemy zaobserwować na zachodnim niebie do połowy miesiąca, już w godzinę po zachodzie Slłońca jako gwiazdkę zerowej wielkości, a w dniu 12 kwietnia można go będzie znaleźć na wysokości 12 stopni nad horyzontem. Rownież wieczorem, praktycznie od początku miesiąca, dostrzeżemy z łatwością Wenus (-3.8 wielkość) na tle zorzy wieczornej na wysokości od 10 do 15 stopni nad horyzontem. Wieczorem zaś, wysoko na niebie w gwiazdozbiorze Raka, świeci czerwonawo Mars (+0.5 wielkość). Po połowie miesiąca nad wschodnim horyzontem pojawi się Jowisz, ale poranne zorze bedą skutecznie utrudniać jego obserwacje. Saturn, ze skromnie prezentującymi się pierścieniami, przebywa w gwiazdozbiorze Panny, gdzie świeci przez całą noc z jasnością +0.7 magnitudo. Uran i Neptun przebywają na niebie w pobliżu Słońca i z Ziemi są niewidoczne.

W tym miesiącu, z ciekawszych zjawisk na niebie, to 3.IV. wieczorem nastąpi złączenie Merkurego z Wenus, zaś 15 i 16 kwietnia złączenie Księżyca kolejno z Merkurym a następnie z Wenus. Aby tylko te piękne zjawiska móc dobrze zobaczyć, obserwować i zapoznać się z ich interpretacją, możemy złożyć wizytę w Młodziełowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach, mieszczącym się przy ul. M.Kopernika 2 (tel. 0-12-281-15-61).

Od 16 do 25 kwietnia promieniują meteory z roju kwietniowych Lirydów. Radiant meteorów leży w pobliżu Wegi, najjaśniejszej gwiazdy w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum aktywności (15-25 przelotów na godzinę) przypada o północy 22/23 kwietnia. W tym roku warunki do ich obserwacji są dobre, gdyż w obserwacjach w drugiej połowie nocy nie będzie przeszkadzał Księżyc w pierwszej kwadrze. Oto tylko najważniejsze zjawiska na niebie, które polecałbym do obserwacji, lub chociażby do codziennych wiosennych spacerów przy bezchmurnym niebie, czego ciepło wszystkim Państwu życzę, jednocześnie przypomnijmy sobie takie przysłowie:


"Gdy w Wielkanoc ładnie - to dużo deszczu spadnie"
Adam Michalec