Spojrzenie w lutowe niebo 2013

Spojrzenie w lutowe niebo 2013


„ Gdy ciepło w lutym, zimno w marcu bywa”

Przysłowie to oddaje nasze zaniepokojenie, jesienną – jak na razie – ciepłą zima, a chyba będziemy musieli się jednak przygotować na nowe kaprysy tegorocznej aury. Natomiast znacznie precyzyjniej możemy coś powiedzieć o „pogodzie kosmicznej”, czyli co nas czeka w tym miesiącu na firmamencie niebieskim. Jednak już od samego tytułu „lutowe niebo” każdemu robi się zimno, a grypowe ciarki przechodzą nam po plecach. Zatem w tej sytuacji, pozostaje nam tylko ciepłe i optymistyczne spojrzenie w niebo, a karnawał w tym roku nie będzie długi, bowiem już 13 lutego będzie Popielec. W tym najkrótszym miesiącu roku, w Małopolsce przybędzie dnia ponad półtorej godziny. Przyznacie Państwo, że brzmi to bardzo optymistycznie. Słońce, choć jeszcze nadal przebywa na południowej półkuli nieba, to mimo wszystko systematycznie pnie się po Ekliptyce coraz wyżej i wyżej, przez co i dnia nam znacznie przybywa.

W dniu pierwszego lutego Słońce w Krakowie wschodzi o godz. 7.13, a zachodzi o 16.34; czyli dzień będzie trwał 9 godzin i 21 minut. Natomiast 28 lutego wschód Słońca nastąpi o godz. 6.25, a zachód o 17.20; zatem długość dnia wyniesie już 10 godzin i 54 minuty; dzień będzie zatem dłuższy od najkrótszego dnia roku (22.XII) o 2 godz. i 49 minut. Ponadto, w poniedziałek 18 lutego o godz. 13.02, Słońce wstępuje w znak Ryb; a za dalszy miesiąc w znak Barana – czyli wtedy będziemy mieli początek astronomicznej Wiosny, oby nie tylko w kalendarzu!

Słońce zbudziło się już ponad dwa lata temu z głębokiego minimum aktywności magnetycznej, więc należy się liczyć z możliwością zaobserwowania wielu grup plam na jego tarczy i towarzyszącym im wyrzutom plazmy w przestrzeń międzyplanetarną, szczególnie w drugiej dekadzie lutego. Może w związku z tym, zaobserwujemy u nas zjawisko zorzy polarnej?

Ciemne, bezksiężycowe noce, dogodne do obserwacji astronomicznych, wystąpią na przełomie pierwszej i drugiej dekady lutego, a kolejność faz Księżyca będzie następująca: ostatnia kwadra 3.II. o godz. 14.56, nów 10.II. o godz. 08.20, pierwsza kwadra 17.II. o godz. 21.31 i pełnia 25.II. o godz. 21.26.

W perygeum (najbliżej Ziemi) Księżyc znajdzie się 7.II. o godz. 13, a w apogeum (najdalej od Ziemi) będzie 19.II. o godz.. 07.

Jeśli chodzi o planety, to Merkurego będzie można dostrzec w drugiej dekadzie lutego, tuż po zachodzie Słońca nad południowo-zachodnim horyzontem, a najłatwiej będzie go zaobserwować wieczorem 15 lutego, na wysokości prawie 10 stopni. Jego jasność wyniesie wtedy -1.0 magnitudo. Natomiast Wenus (-4.2 wielkość), jako Jutrzenka króluje nisko nad południowo-wschodnim horyzontem, ale tylko w pierwszej dekadzie miesiąca, później skryje się w promieniach Słońca. Mars (+1.0) widoczny będzie przez pierwsze dwa tygodnie lutego, tuż po zachodzie Słońca, nisko nad zachodnim horyzontem w gwiazdozbiorze Wodnika, później zniknie w promieniach słonecznych. Jowisza (-2.2) z jego gromadką galileuszowych księżyców, możemy obserwować od wieczora, wysoko na południowym niebie w gwiazdozbiorze Byka. Natomiast w drugiej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Wagi dostrzeżemy Saturna (+0.5) z pierścieniami. Zaś nisko nad południowo-zachodnim horyzontem, w gwiazdozbiorze Ryb, możemy dostrzec przez lunetę Urana (+5.9). Neptun w Wodniku, od początku lutego, zniknie nam w promieniach zachodzącego Słońca.

Z ciekawszych konfiguracji na niebie, które bym Państwu polecał to: wieczorem, w dniu 8 lutego, możemy zaobserwować koniunkcję, czyli zbliżenie na nieboskłonie, Marsa i Merkurego w odległości 0.3 stopnia! Również wieczorem, ale 18 lutego, Księżyc tuż po pierwszej kwadrze, będzie się przemieszczał na niebie blisko Jowisza, w odległości jednego stopnia.

Zatem, aby na nieboskłonie te wszystkie cudeńka móc dobrze zaobserwować, można złożyć wizytę w Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach (tel. 12-281-15-61).

W tym miesiącu nie „planuje się” bogatych deszczy meteorów, chociaż 25 lutego przypada maksimum mało aktywnego roju, promieniującego z okolicy „delty” w gwiazdozbiorze Lwa. Księżyc w pełni będzie nam jednak skutecznie przeszkadzał w ich wieczornych obserwacjach. Jak z tego widać, luty – choć krótki – to będzie dość interesujący dla miłośników obserwacji nieba.

Warto też pamiętać, że w niedzielę 19 lutego przypada 540 rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Dysponując zaś wolna chwilą, zachęcam gorąco Państwa do wieczornych spacerów, a przy okazji spójrzmy w niebo, pamiętając jednocześnie o krzepiącym przysłowiu:

„Gdy mróz w lutym ostro trzyma, tedy jest niedługa zima”


Adam Michalec