Spójrz w niebo - maj 2005

Spojrzenie w majowe niebo 2005  

"Deszcz podczas Zielonych Świątek, niedobry czyni początek "

W związku z tym przysłowiem - mając w pamięci zimny marzec, Święta Wielkanocne i Wielki Papieski Tydzień, wzruszający wszystkich do głębi serca, w te pamiętne dni kwietniowe - oraz obfitym układem dni świątecznych w maju, lepiej życzmy sobie na początek bezchmurnego nieba, bowiem wieczorny firmament szykuje nam przeróżne niespodzianki. Słońce, mimo tylu świąt w maju, nie wypoczywa; do 20 maja będzie w znaku Byka, aby w tym dniu, o godz. 22.49, przejść w znak Bliźniąt. Nadal mozolnie wznosi się po Ekliptyce, coraz to wyżej ponad Równik Niebieski - ale juz wolniej niż w kwietniu - tak, że w ciągu tego miesiąca, w Krakowie, przybędzie dnia dokładnie o 81 minut. Jednakże tempo przyrostu dnia maleje, z 4 minut w pierwszym tygodniu maja, do 2 minut pod koniec miesiąca (zobacz wschody i zachody Słońca w różnych miastach). W niedzielę 1 Maja, mimo święta, Słońce będzie "pracowało" w pocie czoła przez 14 godzin i 42 minuty - wschodzi w Krakowie o 5.16, a zachodzi o 19.58. Natomiast ostatniego maja, dzień będzie trwał aż 16 godz. i 3 minuty; wschód nastąpi o 4.36, a zachód o godz. 20.39, a dzień w Krakowie będzie jeszcze krótszy od najdłuższego dnia roku o 20 minut.

Z podwyższoną aktywnością Słońca należy się liczyć w pierwszej dekadzie miesiąca. Obserwacje wskazują na zaawansowaną już fazę spadku jego aktywności w 23 cyklu.

Jeśli zaś chodzi o Księżyc, to w pierwszej połowie miesiąca będziemy mieli dobre, choć krótkie noce obserwacyjne, bowiem kolejność faz Księżyca w maju jest następująca: dwukrotnie ostatnia kwadra 1 maja o godz. 8 i 30 maja o godz. 14, nów 8 maja o godz. 11, I kwadra 16 maja też o godz. 11 i pełnia 23 maja o godz. 22 (zobacz także wschody i zachody Księżyca w Krakowie).

Najdalej od Ziemi (w apogeum) znajdzie się Księżyc w przeddzień Zielonych Świątek, czyli 14 maja o godz. 16, a najdalej od Ziemi (w apogeum) będzie Księżyc w Boże Ciało, 26 maja o godz. 13.

Jeśli chodzi o planety, to Merkury znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i jest niewidoczny.

Wenus, jako Gwiazda Wieczorna, pokaże się nam bardzo nisko na zachodnim niebie, dopiero po "zimnych ogrodnikach", jako gwiazda -4.0 wielkości. Ze względu na niewielką wysokość nad horyzontem, jej obserwacja będzie raczej niemożliwa.

Nad ranem w gwiazdozbiorze Wodnika, nisko nad wschodnim horyzontem, można obserwować Marsa. Niestety jego jasność wynosi zaledwie +0.5 wielkości gwiazdowej, toteż obserwacja z Ziemi, szczegółów na powierzchni planety praktycznie jest niemożliwa.

Z planet olbrzymów, Jowisz widoczny jest w pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Panny, jako gwiazda -2 wielkości. W dniu 19 maja, tuż przed północą, dojdzie do złączenia planety z Księżycem w odległości jednego stopnia łuku.

Saturna zobaczymy świecącego z jasnością +0.2 także wieczorem, w gwiazdozbiorze Bliźniąt.

Natomiast Urana i Neptuna można obserwować przed wschodem Słońca nisko nad wschodnim horyzontem.

Pluton dostępny jest przez całą noc, ale tylko przez duże teleskopy, jako gwiazdka około 13.8 wielkości w gwiazdozbiorze Węża.

W pierwszym tygodniu maja promieniują jasne i szybkie meteory z roju Akwarydów. Radiant meteorów leży na równiku niebieskim na granicy gwiazdozbiorów Wodnika, Ryb i Pegaza, a maksimum jego aktywności (tylko jedna "spadająca gwiazda" na minutę) w tym roku przypada 6 maja. Meteory te, to pozostałość warkocza komety Halley'a. Tegoroczne warunki do ich obserwacji są dobre, gdyż Księżyc będzie się zbliżał do nowiu.

Ze zjawisk, które bym Państwu szczególnie polecał do obserwacji, oprócz wymienionych powyżej, to majowe wschody i zachody Słońca, które powinniśmy podziwiać w czasie spacerów, umilanych śpiewem ptaków. Nie zapomnijmy ani przez chwile, podczas tych przechadzek po Ziemi -zerkając w niebo - o rzeczywistości i nieubłaganym upływie czasu, bowiem przypomnę Państwu staropolskie przysłowie:

"Jaki dzień jest w Boże Ciało, takich dni potem nie mało"
 
Adam Michalec



 

Wygląd nieba w Krakowie, 6 maja ok. godz. 4:00.
Radiant Akwarydów: a=22h20m, d=-1deg