Spójrz w niebo - kwiecień 2007

Spojrzenie w kwietniowe niebo 2007  

"Kwiecień - ludzi kwiat, budzi świat"

To przysłowie pięknie pasuje nie tylko na Prima Aprilis, ale wyraża przy okazji naszą nadzieję na prawdziwą aurę wiosenną, a być może nawet już na letnią! Tęsknimy bowiem za słonecznymi dniami, które powinny obrązowić nasze twarze. Dlatego ogromnie pocieszającym będzie fakt, iż w tym miesiącu Słońce wznosi się coraz wyżej ponad równik niebieski - od 5 do 15 stopni - tak, że w ciągu kwietnia w Krakowie przybędzie dnia dokładnie o 103 minuty! Na Prima Aprilis, musimy się już na dobre przyzwyczaić do czasu letniego, bowiem Słońce wschodzi o 6.17, a zachodzi o 19.12. Natomiast w ostatnim dniu miesiąca, wschód Słońca nastąpi już o 5.19, a zachód dopiero o 19.57 (zobacz także wschody i zachody Słońca w różnych miastach); zatem ostatniego kwietnia, w poniedziałek, dzień będzie trwał 14 godzin i 38 minut; będzie już dłuższy od najkrótszego dnia w roku aż o 6 godzin i 33 minuty, ale jeszcze krótszy o 1 godz. i 45 minut od najdłuższego, czerwcowego dnia.

Przez cały miesiąc będziemy notować bardzo małą aktywność magnetyczną Słońca (plamy, rozbłyski). Słońce zdecydowanie wkroczyło w fazę minimalnej aktywności, pomiędzy 23 i 24 cyklem. Najczęściej liczba Wolfa wynosić będzie zero lub kilkanaście, czyli wtedy na tarczy Słońca nie ma, lub występują tylko pojedyncze plamy, które powstają w obszarze silnych pól magnetycznych. Dnia 20 kwietnia, o godz. 13.07, Słońce wstępuje w znak Byka. Ponadto jak co roku, 21 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Ziemi - zatem patrząc w niebo, nie zapominajmy o naszej Błękitnej Planecie, a wstydźmy się szczególnie za tych, którzy wciąż porzucają śmieci np. w Lesie Wolskim.

Natomiast jeśli chodzi o Księżyc, to w połowie miesiąca nie będzie nam przeszkadzał w nocnych obserwacjach nieba, bowiem kolejność faz Księżyca w kwietniu jest następująca: pierwsza wiosenna pełnia będzie 2 kwietnia o godz. 19 i dlatego w najbliższą tej pełni niedzielę 8 kwietnia będą Święta Wielkanocne, ostatnia kwadra przypadnie 10 kwietnia o godz.20, nów 17 kwietnia o godz. 14 i pierwsza kwadra 24 kwietnia o godz. 9 (zobacz także wschody i zachody Księżyca w Krakowie). Najdalej od Ziemi (apogeum) znajdzie się Księżyc dwukrotnie: 3 kwietnia o godz. 11 i 30 kwietnia o godz. 13, a najbliżej Ziemi (perygeum) będzie 17 kwietnia o godz. 8.

Jeśli chodzi o planety to Merkury, Uran i Neptun przebywają na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

Olśniewająca Wenus (-4 magnitudo) jako Gwiazdę Wieczorną, można obserwować nad północno-zachodnim horyzontem. Warunki jej obserwacji poprawiają się systematycznie w ciągu miesiąca, bowiem końcem kwietnia, osiągnie najwyższą w tym roku wysokość nad wieczornym horyzontem, aż 27 stopni.

Rankiem, tylko w wyjątkowych sytuacjach pogodowych może być widoczny Mars, którego wysokość nad horyzontem powoli rośnie, i osiągnie zaledwie 5 stopni pod koniec kwietnia.

Natomiast w drugiej połowie nocy w gwiazdozbiorze Wężownika, możemy obserwować Jowisza święcącego z jasnością -2.4 magnitudo.

Wieczorem zaś nad zachodnim horyzontem, w gwiazdozbiorze Lwa można obserwować Saturna z jego pierścieniami, jako obiekt zerowej wielkości. Kąt nachylenia płaszczyzny pierścieni planety do Ziemi, osiągający maksymalną wartość w tym roku, ułatwia dostrzeżenie przerwy Cassiniego między pierścieniami, już przy pomocy teleskopu o średnicy co najmniej 10 cm.

W tym miesiącu, z ciekawszych zjawisk na niebie, to 8 kwietnia, dojdzie do złączenia Jowisza z Księżycem podążającym do ostatniej kwadry, zaś 25 kwietnia wystąpi złączenie Saturna z Księżycem po pierwszej kwadrze.

Od 16 do 25 kwietnia promieniują meteory z roju kwietniowych Lirydów. Radiant meteorów leży w pobliżu Wegi, najjaśniejszej gwiazdy w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum aktywności (15-25 przelotów na godzinę) przypada na 22 kwietnia. W tym roku warunki do ich obserwacji są kiepskie, gdyż w obserwacjach w pierwszej połowie nocy będzie przeszkadzał Księżyc podążający do pierwszej kwadry.

Oto tylko najważniejsze zjawiska na niebie, które polecałbym do obserwacji, lub chociażby do wiosennych spacerów przy bezchmurnym niebie, czego ciepło wszystkim Państwu życzę, jednocześnie przypominając przysłowie:

"Kiedy w kwietniu słonko grzeje, nikt wtedy nie zubożeje "
Adam Michalec



Wygląd nieba w Krakowie, 22 kwietnia o godzinie 22.
Widoczny jeszcze nisko nad horyzontem gwiazdozbiór Lutni z radiantem Lirydów.