Spójrz w niebo - luty 2009

Spojrzenie w lutowe niebo 2009  

"Gdy w Gromnice z dachów ciecze, zima jeszcze się prywlecze"

Przysłowie oddaje nasze zniecierpliwienie tegoroczną mroźną zimą, a prawdopodobnie będziemy musieli się przygotować na nowe kaprysy aury. Natomiast precyzyjniej możemy cos powiedzieć o "pogodzie kosmicznej", czyli co nas czeka w tym miesiącu na firmamencie niebieskim. Jednak od samego tytułu "lutowe niebo" każdemu robi się zimno, a grypowe ciarki przechodzą po plecach. Zatem, pozostaje nam tylko cieple i optymistyczne spojrzenie w niebo, a karnawał w tym roku jest długi, bowiem dopiero 25 lutego będzie Popielec. W tym najkrótszym miesiącu roku, w Krakowie przybędzie dnia ponad półtorej godziny. Przyznacie Państwo, ze brzmi to bardzo optymistycznie. Słońce, choć jeszcze nadal przebywa na południowej półkuli nieba, to mimo wszystko systematycznie pnie się po Ekliptyce coraz wyżej i wyżej, przez co i dnia znacznie przybywa. W dniu pierwszego lutego Słońce w Krakowie wschodzi o godz. 7.13, a zachodzi o 16.34; czyli dzień ma’ 9 godz. i 21 minut. Natomiast 28 lutego wschód Słońca nastąpi o godz. 6.25, a zachód o 17.21; zatem długość dnia wyniesie już 10 godz. i 56 minut; dzień będzie zatem dłuższy od najkrótszego dnia roku (22.XII) o 2 godz. i 51 minut. Ponadto, w środę dnia 18 lutego o godz. 13.47, Słońce wstępuje w z Ryb; a za dalszy miesiąc w znak Barana - czyli wtedy będziemy mieli początek astronomicznej Wiosny, oby nie tylko w kalendarzu!

Słońce nadal znajduje się w minimum aktywności magnetycznej, wiec do rzadkości należeć będzie możliwość zaobserwowania, chociażby pojedynczej, plamy na jego tarczy.

Ciemne bezksiężycowe noce, dogodne do obserwacji astronomicznych, będą w ostatniej dekadzie miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest następująca: pierwsza kwadra 3.II. o godz. 0.13, pełnia 9.II. o godz. 15.49, ostatnia kwadra 16.II. o godz. 22.37 i nów 25.II. o godz. 2.35. W perygeum (najbliżej Ziemi) Księżyc znajdzie się 7.II. o godz. 21, a w apogeum (najdalej od Ziemi) będzie 19.II. o godz. 18.

W dniu 9.II. wystąpii we półcieniowe zaćmienie Księżyca. W Europie będzie widoczne przy wschodzie Księżyca. Przewidywany początek zaćmienia częściowego: 13.37, maksimum 15.38, koniec zaćmienia półcieniowego 17.40. W Krakowie zaćmienie praktycznie będzie niewidoczne, bowiem Słońce zachodzi o 16.48, Księżyc wzejdzie o 16.56, tonąć jeszcze przez kilkadziesiąt minut w ciągle zapylohoryzoncie.

Jeśli chodzi o planety, to Merkurego będzie można zaobserwować, rankiem w pierwszej dekadzie lutego, bardzo nisko (około 4 stopni) nad południowo-wschodnim horyzontem, święcącego z +0.3 wielkością gwiazdowa. Przez cały miesiąc Wenus (-4 wielkość), jako Gwiazda Wieczorna, króluje na południowo-zachodnim niebie Mars i Jowisz pozostają na niebie blisko Słońca i będą niewidoczne. Natomiast prawdziwego władcę pierścieni - Saturna (+0.8 wielkość), przebywającego w gwiazdozbiorze Lwa, obserwować możemy w drugiej połowie nocy. Jego system pierścieni widoczny jest obecnie z brzegu. Umożliwia to dostrzeżenie nie tylko Tytana, ale nawet słabszych księżyców planety, które można podziwiać przez niewielki teleskop. W dniu 8 marca będzie on w opozycji do Słońca. Natomiast Uran i Neptun pozostają na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne. Pluton, planeta karłowata ginie w blasku zorzy porannej

Kometa Lulin (+6 wielkość) święcąca na tle gwiazdozbioru Lwa, 23.II. zbliży się na niebie do Saturna na odległość zaledwie 2 stopni. Zatem, aby na nieboskłonie te wszystkie cudeńka moc dobrze zaobserwować, można złożyć wizytę w Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach (tel. 0-12-281-15-61).

W tym miesiącu nie "planuje" się bogatych deszczy meteorów , chociaż 25.II. przypada maksimum mało aktywnego roju promieniującego z okolicy "delty" w gwiazdozbiorze Lwa. Księżyc w nowiu, nie będzie przeszkadzał w ich obserwacjach. Jak z tego widać, luty - choć krótki - to będzie jednak interesujący dla miłośników obserwacji nieba. Warto tez pamiętać, ze w czwartek 19 lutego przypada 536 rocznica urodzin Mikołaja Kopernik a. Dysponując zaś wolna chwila, zachęcam gorąco Państwa do spacerów, a przy okazji spójrzmy w niebo, pamiętając jednocześnie o przysłowiu:

"Kiedy luty puści, to marzec przypiecze".

Adam Michalec