Spójrz w niebo - maj 2011

Spojrzenie w majowe niebo 2011

   
"Mokry maj - dobry urodzaj"


W związku z tym przysłowiem chcielibyśmy aby tak zielono, tak majowo było zawsze, ale życzmy sobie tez dużo bezchmurnego nieba, bowiem firmament szykuje nam przeróżne niespodzianki. Słońce, mimo tylu świąt w maju, nie wypoczywa; nieomal do południa 21.V. będzie w znaku Byka, aby o godz. 11.20, przejść w znak Bliźniąt Nadal mozolnie wznosi się po Ekliptyce, coraz to wyżej ponad Równik Niebieski - ale już wolniej niż w kwietniu - tak, że w ciągu tego miesiąca, w Krakowie przybędzie dnia dokładnie o 79 minut. Jednakże tempo przyrostu dnia maleje, z 4 minut w pierwszym tygodniu maja, do 2 minut pod koniec miesiąca W dniu 1 Maja, Słońce będzie "pracowało" w pocie czoła przez 14 godzin i 43 minuty - wschodzi w Krakowie o 5.16, a zachodzi o19.59. Natomiast ostatniego maja, dzień będzie trwał aż 16 godz. i 2 minuty; wschód nastąpi o 4.37, a zachód o godz. 20.39, a dzień w Krakowie będzie jeszcze krótszy od najdłuższego dnia roku o 21 minut.

Z podwyższoną aktywnością magnetyczna naszej gwiazdy, należy sięliczyć przez cały miesiąc, a silny wzrost aktywności Słońca wystąpi wpierwszym i ostatnim tygodniu maja. Obserwacje z ostatnich trzech miesięcy, wskazują na jego szybkie wychodzenie z fazy minimum aktywności magnetycznej, pomiędzy 23 i 24 cyklem, co manifestuje się wzrostem ilości protuberancji i plam na slonecznej tarczy.

Jeśli zaś chodzi o Księżyc, to na początku i pod koniec miesiąca będziemy mieli dobre, choć krótkie noce obserwacyjne, bowiem kolejność faz Księżyca w maju jest następująca: nów 3.V. o godz. 08.51, pierwsza kwadra 10.V. o godz. 22.33, pełnia 17.V. o godz. 13.09 i ostatniakwadra 24.V. o godz. 20.52. Najbliżej Ziemi (w perygeum) będzie Księżyc 15.V. o godz. 13, a najdalej od Ziemi (w apogeum) znajdzie się Księżyc w południe 27.V.

Jeśli chodzi o planety, to Merkury i Wenus znajdują się na niebie zbyt blisko Słońca by można je obserwować. Podobnie Mars, który pojawi się dopiero nad ranem, końcem miesiąca, nad północno-wschodnimhoryzontem, ale wypatrzeć go wtedy na tle zorzy porannej graniczyć będzie z cudem. Łatwiej nam przyjdzie, ale dopiero od połowy maja, znaleźć Jowisza (-2.1 magnitudo), który tez wschodzi nad ranem, krótko przed wschodem Słońca i w miarę opływu dni majowych, jego warunki do obserwacji systematycznie polepszają się. Natomiast wieczorem wysoko na niebie w gwiazdozbiorze Panny przebywa Saturn świecący z jasnością +0.7. Przez teleskop dostrzeżemy układ pierścieni planety i jej najjaśniejszego satelitę Tytana. Natomiast Uran i Neptun przebywają na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

W dniach 20 i 21 maja odbędzie się w Niepołomicach IV Międzynarodowa Konferencja "Astronomia XXI wieku i jej nauczanie", organizowana przez MOA. Jeśli Państwo chcecie się dowiedzieć, jak można uczyć naszą młodzież astronomii w podstawówce, gimnazjum czy liceum mimo, ze w obowiązującym programie szkolnym w Polsce (jedyny taki kraj na świecie!) nie ma przedmiotu astronomia - to serdecznie zapraszam do Zamku Królewskiego. Natomiast w celu obserwacji zjawisk na niebie, należy złożyć wizytę w Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach, mieszczącym się przy ul. M. Kopernika 2 (tel. 12-281-15-61) lub, łącząc to z majówką na Bielanach, w Obserwatorium Astronomicznym UJ,na Forcie Skala (tel. 12-425-17-71).

W pierwszej dekadzie maja promieniują jasne i szybkie meteory z roju Akwarydów. Meteory te, to pozostałość warkocza komety Halley'a. Radiant meteorów leży na równiku niebieskim na granicy gwiazdozbiorów Wodnika, Ryb i Pegaza. Tegoroczne maksimum jego aktywności przypada 6 maja, w obserwacjach nie będzie przeszkadzał Księżyc, 3 dni po nowiu. Ze zjawisk, które bym Państwo szczególnie polecał do obserwacji, oprócz wymienionych powyżej, to majowe wschody i zachody Słońca, które powinniśmy podziwiać w czasie spacerów, umilanych śpiewem ptaków. Nie zapomnijmy ani przez chwile, podczas tych przechadzek po Ziemi, zerkając w górę - o rzeczywistości i nie zawsze bezchmurnym niebie, bowiem przypomnę Państwu na zakończenie staropolskie przysłowie:

"Deszcz majowy - czapki z głowy"