Spójrz w niebo - czerwiec 2011

Spojrzenie w czerwcowe niebo 2011

   
"Jak w czerwcu pogoda służy, każdy tylko oczka mruży"


 

Tak mówi staropolskie przysłowie, a poza  tym to okres najdłuższych pracowitych dni i długich  zmierzchów  dogodnych  dla  spacerów.  Mamy zatem krótkie ciepłe noce, które niestety  nie  sprzyjają  obserwacjom astronomicznym, ale są one tym cenniejsze dla  prawdziwych  miłośników nieba. Możemy zatem w długie dni czerwcowe zachwycać się grą  obłoków, począwszy od chmur kłębiastych -  wróżących  dobrą  pogodę  -  poprzez chmury pierzaste,  aż  po  groźnie  wyglądając  cumulonimbusy,  czyli chmury  burzowe.

 Tegoroczne astronomiczne lato, rozpocznie się we wtorek 21  czerwca - o godz. 19.16 - kiedy to Słońce w swej rocznej wędrówce po Ekliptyce oddali się najbardziej na północ od  równika  niebieskiego,  osiągając punkt przesilenia letniego, zwany punktem Raka. W tym dniu w Krakowie, Słońce w chwili przejścia przez południk,  góruje  nad  horyzontem  na wysokości prawie 63 i pół stopnia. Wzejdzie  wtedy  o  godz.  4.30,  a zajdzie o 20.53; zatem dzień będzie  trwał  16  godzin  i  23  minuty; będzie to najdłuższy dzień (i najkrótsza noc) tego  roku,  dłuższy  od najkrótszego dnia w Krakowie aż o 8 godz. i 18 minut.

Już 5 czerwca, dzień będzie dwa razy dłuższy od  najkrótszego  dnia roku (22.XII.), a  będzie  trwał  w  Krakowie  16  godz.  i 11  minut. Najwcześniej Słonce wzejdzie w Krakowie w dniu 15 czerwca (godz. 4.30) i takich  wczesnych  wschodów  Słońca  będziemy  doświadczać  przez  8 kolejnych dni. Najpóźniej zajdzie w dniu 20  czerwca  (20.53),  i  tak późnych zachodów Słońca  będzie  aż  12,  do  1  lipca  włącznie  Dni krótszych, o niespełna jedną minutę, będziemy mieli cały  tydzień,  od 17 do 24 czerwca. W tym tez  okresie,  na  św.  Jana  (24.VI),  często padają  obfite  deszcze.  Zobaczymy,  czy  po  tegorocznej   kapryśnej wiośnie, na Boże Ciało (23.VI.), może nie będzie  w  tym  roku deszczy świętojańskich?. Tak czy inaczej będzie z pogodą, to na Dzień  Dziecka w Krakowie, Słońce wzejdzie o godz 4.37,  a  zajdzie  o  godz.  20.40. Dzień będzie trwał 16 godz. i 3 minuty; będzie jeszcze  krótszy  o  20 minut od najdłuższego dnia roku. Natomiast ostatniego czerwca,  Słońce w Krakowie wzejdzie o godz. 4.34, a schowa się pod horyzontem o  godz. 20.53 i dzień będzie  niezauważalnie,  ale  już  niestety  krótszy  od najdłuższego dnia roku o 4 minuty. Aktywność magnetyczna Słońca będzie duża, jedynie nieco obniżona  na  przełomie  każdej  dekady  miesiąca. Ponadto w dniu 1 czerwca wystąpi częściowe  zaćmienie  Słońca,  u  nas niewidoczne.

Księżyc  powita  Lato  dążąc  do  ostatniej  kwadry.  Zatem  bardzo krótkie, ale bezksiężycowe noce będziemy mieli na  początku  i  końcem miesiąca. Kolejność faz Księżyca będzie następująca: nów 1.VI. o godz. 23.03, pierwsza kwadra 9.VI. o godz.  04.11,  pełnia  15.VI.  o  godz. 22.14 i ostatnia kwadra 23.VI.  o  godz.  13.48. W perygeum (najbliżej Ziemi) Księżyc będzie 12.VI. o godz. 04, a w apogeum (najdalej od Ziemi), 24.VI. o godz. 06.

Wieczorem  w  dniu 15.VI.  wystąpi  całkowite  zaćmienie  Księżyca. Początek zaćmienia częściowego nastąpi  o  godz.  20.23, jeszcze przed wschodem Księżyca, który  wzejdzie  u  nas  o  godz.  20.44.  Początek zaćmienia  całkowitego  o  godz.  21.22,  maksimum  o  22.13,   koniec zaćmienia całkowitego o godz. 23.03, a koniec zaćmienia częściowego  o godz. 24.02.

Jeśli chodzi o planety, to Merkury, Wenus,  Mars,  Uran  i  Neptun znajdują się  na niebie  w pobliżu  Słońca i są u nas niewidoczne. Jowisza (-2.2) znajdziemy przed świtaniem, na południowo  -  wschodnim niebie, który w tym miesiącu będzie się systematycznie piął  coraz  to wyżej ponad horyzont. Już przez lornetkę dostrzeżemy jego galileuszowe satelity. Saturna (+0.7), w gwiazdozbiorze Panny, możemy obserwować od zmierzchu,  nad  południowo-zachodnim  horyzontem.   Z   upływem   dni pogarszają  się  warunki  obserwacyjne,  bowiem  jego   wysokość   nad horyzontem stopniowo maleje  z  35  do  około  24  stopni  pod  koniec miesiąca. Ze względu na "białe  noce"  praktycznie  nie  będzie  można zaobserwować zlustrowanego Plutona.

Natomiast w dniach od 22.VI. do 2.VII., będzie możliwość zliczania meteorów z czerwcowego roju Bootydow. Maksimum ich aktywności przypada na 27.VI., tuz przed północą. Księżyc podążający do nowiu  nie  będzie przeszkadzał w obserwacjach.

Dla najciekawszych zjawisk do obserwacji na czerwcowym  niebie,  a szczególnie całkowitego zaćmienia  Księżyca,  chyba  najlepiej  będzie wykorzystać  lunety  Młodzieżowego   Obserwatorium   Astronomicznego, mieszczącego  się  w  Niepołomicach  przy  ul.  M. Kopernika  2   (tel. 12-281-15-61). Byle pogoda  nam  dopisywała,  zaś  z  drugiej  strony, nasuwa się takie staropolskie przysłowie:


" "Lepsze jedno lato niż dwie zimy""
 

Wobec takich prognoz  życzę  Państwu,  u  progu  zbliżających  się wakacji i nadchodzącego sezonu urlopowego, słonecznych i ciepłych dni, oczywiście z jak najmniejszą ilością cumulonimbusów.