Spojrzenie w lutowe niebo 2012

Spojrzenie w lutowe niebo 2012

   
Bój się w lutym wiosny, bo marzec zazdrosny

Przysłowie to dobrze oddaje nasze zniecierpliwienie jesiennie – jak na razie – ciepłą zima, a będziemy musieli się jednak przygotować na nowe kaprysy tegorocznej aury. Natomiast znacznie precyzyjniej możemy coś powiedzieć o „pogodzie kosmicznej”, czyli co nas czeka w tym miesiącu na firmamencie niebieskim. Jednakowoż już od samego tytułu „lutowe niebo” każdemu robi się zimno, a grypowe ciarki przechodzą po plecach. Zatem w tej sytuacji, pozostaje nam tylko ciepłe i optymistyczne spojrzenie w niebo, a karnawał w tym roku nie będzie długi, bowiem już 22 lutego będzie Popielec. W tym najkrótszym miesiącu roku, w Niepołomicach przybędzie dnia ponad półtorej godziny. Przyznacie Państwo, że brzmi to bardzo optymistycznie. Słońce, choć jeszcze nadal przebywa na południowej półkuli nieba, to mimo wszystko systematycznie pnie się po Ekliptyce coraz wyżej i wyżej, przez co i dnia znacznie przybywa.

W dniu pierwszego lutego Słońce w Niepołomicach wschodzi o godz. 7.14, a zachodzi o 16.33; czyli dzień będzie trwał 9 godzin i 19 minut. Natomiast 29 lutego wschód Słońca nastąpi o godz. 6.25, a zachód o 17.21; zatem długość dnia wyniesie już 10 godzin i 56 minut; dzień będzie zatem dłuższy od najkrótszego dnia roku (22.XII) o 2 godz. i 51 minut. Ponadto, niedzielę 19 lutego o godz. 07.15,b> Słońce wstępuje w znak Ryb; a za dalszy miesiąc w znak Barana – czyli wtedy będziemy mieli początek astronomicznej Wiosny, oby nie tylko w kalendarzu!

Słońce zbudziło się już rok temu z głębokiego minimum aktywności magnetycznej, więc należy się liczyć z możliwością zaobserwowania wielu grup plam na jego tarczy i towarzyszącym im wyrzutami plazmy w przestrzeń międzyplanetarną, szczególnie w drugiej dekadzie lutego. Ciemne, bezksiężycowe noce, dogodne do obserwacji astronomicznych, będą na przełomie drugiej i trzeciej dekady lutego, a kolejność faz Księżyca będzie następująca: pełnia 7.II. o godz. 22.54, ostatnia kwadra 14.II. o godz. 18.04 i nów 21,II. O godz. 23.35. W tym miesiącu nie będzie pierwszej kwadry Księżyca!

W perygeum (najbliżej Ziemi) Księżyc znajdzie się 11.II. o godz. 20, a w apogeum (najdalej od Ziemi) będzie 24.II. o godz.. 15.

Jeśli chodzi o planety, to Merkurego najłatwiej będzie zaobserwować w ostatni wieczór lutego, tuż po zachodzie Słońca nad południowo-zachodnim horyzontem, na wysokości prawie 10 stopni. Jego jasność wyniesie wtedy -1.0 magnitudo. Również Wenus (-4.2 wielkość), jako Gwiazda Wieczorna króluje nad zachodnim horyzontem tyle, że znacznie wyżej niż to czyni Merkury. Mars (-1.0) widoczny jest praktycznie przez całą noc w gwiazdozbiorze Lwa, bowiem w marcu będzie w opozycji do Słońca. Jowisza (-2.2) z jego gromadką galileuszowych księżyców, możemy obserwować z wieczora na zachodnim niebie. Natomiast w drugiej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Panny dostrzeżemy Saturna (+0.5)z pierścieniami. Zaś nisko nad południowo-zachodnim horyzontem, jeszcze tylko do połowy miesiąca, możemy dostrzec przez lunetę Urana (+5.9) ale potem, podobnie jak Neptun od początku lutego, znikną nam obaj z oczu, skąpani w promieniach zachodzącego Słońca. Dla odmiany zaś, planeta karłowata Pluton wschodzą, ginie w blasku zorzy porannej.

Natomiast wieczorami, w dniach od 25 do 27 lutego, powinniśmy koniecznie obserwować Księżyc podążający do pierwszej kwadry, który będzie się przemieszczał na niebie blisko Wenus oraz Jowisza, w odległości od 3 do 4 stopni, tworząc z planetami urokliwe konfiguracje. Zatem, aby na nieboskłonie te wszystkie cudeńka móc dobrze zaobserwować, można złożyć wizytę w Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach (tel. 12-281-15-61).

p> W tym miesiącu nie „planuje się” bogatych deszczy meteorów, chociaż 25 lutego przypada maksimum mało aktywnego roju, promieniującego z okolicy „delty” w gwiazdozbiorze Lwa. Księżyc po nowiu, nie będzie nam przeszkadzał w ich wieczornych obserwacjach. Jak z tego widać, luty – choć krótki – to będzie dość interesujący dla miłośników obserwacji nieba.

Warto też pamiętać, że w niedzielę 19 lutego przypada 539 rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Dysponując zaś wolna chwilą, zachęcam gorąco Państwa do wieczornych spacerów, a przy okazji spójrzmy w niebo, pamiętając jednocześnie o krzepiącym przysłowiu:



      Kiedy luty najostrzejszy, tedy roczek najpłodniejszy      

   Adam Michalec,  OA UJ                  
 w Krakowie, 18 grudnia 2010