Aniony w Kosmosie

Wszystkie dotychczas odkryte cząsteczki występujące w przestrzeni kosmicznej to molekuły obojętne lub kationy. Dopiero niedawno udało się odkryć jedną z bardzo rzadko występujących w tym środowisku cząsteczkę o znaku ujemnym – C6H-.

Życiodajny meteoryt?

W 2000 roku w taflę skutego lodem kanadyjskiego jeziora Tagish wpadły szczątki bolidu, w składzie którego naukowcy doszukali się związków organicznych

Ekstremalne wirowanie

Astronomowie amerykańscy odkryli czarną dziurę wirującą z prędkością 950 obrotów na sekundę. Taka wartość mieści się między 82% a 100 % wartości maksymalnej wynikającej z ogólnej teorii względności Einsteina.

Wnętrze kwazara

Astronomom udało się „zajrzeć” do wnętrza przedstawiciela najjaśniejszych obiektów we Wszechświecie – kwazara i uzyskać dowód na obecność w nim czarnej dziury.

Błękitne wampiry

Niektóre gorące, jasne i wyglądające na młode gwiazdy gromady kulistej 47 Tucanae okazały się być wampirami wysysającymi węgiel i tlen z wnętrz innych gwiazd.

Nobel z fizyki dla astronomów

Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała Amerykanom: Johnowi C. Mather i George'owi F. Smoot. Obydwaj zasłużyli się w poszukiwaniu dowodów na słuszność teorii Wielkiego Wybuchu. Ich praca oparta jest głównie na pomiarach mikrofalowego promieniowania tła dokonanych przez, wystrzelonego w 1989 roku, satelitę COBE (Cosmic Background Explorer). Na podstawie danych z COBE uzyskano informacje o młodym Wszechświecie, z okresu około 380 000 lat od jego narodzin. Udało się również stworzyć modele ewolucyjne galaktyk i obiektów wielkoskalowych.

Xena, czyli Eris

Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła nowe miana dla planety karłowatej 2003UB313 i jej księżyca S/2005 (2003 UB313)1. Dotychczas potocznie nazywana Xeną (za bohaterką serialu „Xena-wojownicza księżniczka”) planeta nosi teraz nazwę Eris, a jej księżyc, dotychczas nazywany Gabrielle (za przyjaciółką serialowej Xeny) – Dysnomia.

O jedną planetę mniej

Rok temu odkryto planetoidę 2003 UB313, która okazała się mieć średnicę większą od Plutona. Czy powinna być uznana za kolejną planetę czy raczej Pluton powinien przestać nią być?

Problem obfitości litu rozwiązany !

Lit jest jednym z niewielu pierwiastków które powstały w czasie Wielkiego Wybuchu. Astronomowie wiedzą jak określić ilość zwyczajnej materii we Wszechświecie, a co za tym idzie potrafią określić ilość litu we wczesnym okresie istnienia Wszechświata. Astronomowie potrafią również stwierdzić ile litu jest w starych gwiazdach o niskiej zawartości metali. Takie gwiazdy powstawały z materii podobnej do pierwotnej, czyli podobnej do materii wczesnego Wszechświata. Do tej pory ilość litu produkowana w Wielkim Wybuchu była dwa-trzy razy większa niż ta, którą zmierzono w gwiazdach. Rozwiązanie tej kłopotliwej kosmologiczno-gwiazdowej zagadki podaje grupa kierowana przez szwedzkiego astronoma A.J.Korn'a.

Planety bez…gwiazdy

W ostatnich latach dokonano wielu interesujących odkryć planet znajdujących się poza naszym Systemem Słonecznym. Układ odkryty za pomocą teleskopów ESO jest niezwykły z powodu braku w nim … gwiazdy centralnej.

Ile ma stała Hubble’a?

Rentgenowskie Obserwatorium Chandra Amerykańskiej Agencji Kosmicznej NASA dostarczyły danych, dzięki którym wyznaczono wartość stałej Hubble’a – współczynnika określającego stopień rozszerzania się Wszechświata.

Pozostałości po supernowych

W Wielkim Obłoku Magellana znajdują się, przedstawione na fotografii, pozostałości po wybuchach czterech supernowych. Obrazy uzyskane za pomocą satelity rentgenowskiego Chandra przedstawiają ekspandujący, rozgrzany do wielu milionów stopni gaz.Przybliżony wiek tych pozostałości to 600 lat (górna, lewa), 1500 lat (górna, prawa), 10000 lat (dolna, prawa) i 13000 lat (dolna, lewa). Widma pochodzące z satelity dostarczają wielu cennych informacji i danych dotyczących fizyki eksplozji gwiazd. Z przedstawionych na zdjęciu, trzy najmłodsze pozostałości ujawniają koncentrację pierwiastków charakterystycznych dla wybuchów typu Ia. Do takiej eksplozji dochodzi, gdy materia opadająca z gwiazdy-towarzysza na białego karła powoduje zachwianie jego stanu równowagi. Pozostałość SN 0453-68.5 (dolna, lewa) powstała jako efekt wybuchu typu II. Wydarzenie to ma miejsce gdy zapas paliwa jądrowego ulega wyczerpaniu, gwiezdne jądra zapada się i tworzy gwiazdę neutronową, a zewntęrzne warstwy rozpraszają się w przestrzeni kosmicznej. Szybko wirująca gwiazda neutronowa wyrzuca namagnesowany strumień wysokoenergetycznych cząstek – na zdjęciu widoczny w postaci wydłużonych, jasnych, biało-niebieskich plamek w centrum.

Kolizja plam na Jowiszu

4 lipca będziemy świadkami bardzo bliskiego przejścia obok siebie dwóch potężnych burz na Jowiszu. Nie będzie to zderzenie czołowe, a Wielka Czerwona Plama nie pochłonie mniejszej, co się jednak dokładnie stanie - astronomowie nie potrafią sprecyzować.

Krater na Antarktydzie

Naukowcy zajmujący się astronomią planetarną odkryli krater uderzeniowy pochodzący od upadku meteorytu większego niż ten, który przyczynił się do wyginięcia dinozaurów 65 mln lat temu.

Wiatry umierających gwiazd

Na zdjęciu obok przedstawiono ostatnie stadium życia gwiazdy podobnej do Słońca, mgławicę planetarną. Forografia jest kompozycją obrazów: rentgenowskiego z Chandry (niebieskie), optycznego (zielone) i podczerwonego (czerwone) z teleskopu Hubble’a.

Strony

Subscribe to Orion - Serwis Edukacyjny PTA RSS