XXXI Zjazd PTA

Osiemdziesiąt lat temu, w 450 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, zebrali się w Toruniu astronomowie polscy i w odrodzonej po latach niewoli Ojczyźnie utworzyli Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Towarzystwo to do dzisiaj zrzesza zawodowych astronomów polskich, a jego statutowym celem jest prowadzenie działań mających na celu rozwój badań astronomicznych i szerzenie tej nauki w ojczyźnie Kopernika.

Hala ciemnej materii wokół galaktyk

Kanadyjscy i amerykańscy naukowcy wykonali pierwsze pomiary rozmiaru i kształtu masywnych hal ciemnej materii, które otaczają galaktyki. Natura ciemnej materii pozostaje nadal zagadką Wszechświata. Jednak naukowcom udało się uzyskać jej wyraźny obraz przy użyciu względnie prostej wiedzy fizycznej. Badane hala ciemnej materii okazały się ponad pięćdziesiąt razy masywniejsze niż wszystkie świecące w galaktyce obiekty razem wzięte.

Obłoki gazu z pierwszych gwiazd

Astronomowie badając najdalszy znaleziony do tej pory kwazar odkryli wokół niego dużą ilość gazu, który zawiera atomy utworzone w jądrach pierwszych istniejących gwiazd. Charakterystyczne linie widmowe tlenku węgla zostały odkryte dzięki obserwacjom VLA (Very Large Array) - systemowi 27 radioteleskopów w stanie Nowy Meksyk w USA oraz Interferometrowi Plateau de Bure w Alpach francuskich złożonemu z 5 radioteleskopów. Gaz otaczający młodą galaktykę obserwujemy w momencie gdy Wszechświat ma jedna szesnastą obecnego wieku, czyli wówczas gdy wynurzał się z pierwotnych "Ciemnych Wieków" zanim światło mogło swobodnie podróżować przez Kosmos.

Kosmiczni włóczędzy

Angielscy i amerykańscy astronomowie odkryli nieznaną dotychczas populację gromad gwiazd w przestrzeni, którą do tej pory uważano za zupełnie pustą. Większość galaktyk otoczona jest przez dziesiątki, setki czy nawet tysiące starych gromad gwiazd, które krążą wokół nich niczym pszczoły wokół ula. Nasza Galaktyka Drogi Mlecznej ma około 150 takich "pszczół" zwanych gromadami kulistymi. Gromady kuliste to zbiór liczący do miliona gwiazd, które dzięki grawitacji tworzą gęstą grupę gwiezdną sferycznego kształtu. Badania gromad kulistych dostarczają informacji o formowaniu ich macierzystych galaktyk.

XMM-Newton zmierzył pole magnetyczne umarłej gwiazdy

Dzięki wspaniałej czułości rentgenowskiego obserwatorium XMM-Newton, zespól europejskich astronomów dokonał bezpośrednich pomiarów pola magnetycznego gwiazdy neutronowej. Wyniki pozwalają na głęboki wgląd w fizykę gwiazd neutronowych i odsłaniają nowe zagadki o końcu żywota tych gwiazd.

Teleskop Hubble'a śledzi ciemną materię w gromadzie galaktyk

Wykorzystując zjawisko soczewkowania grawitacyjnego europejscy i amerykańscy astronomowie skonstruowali szczegółową "mapę masy" jednej z największych struktur we Wszechświecie. Wierzą, że doprowadzi to do lepszego zrozumienia sposobu powstawania tych potężnych układów i do zrozumienia kluczowej roli jaką odgrywa w nich ciemna materia.

Dymiące supernowe

Zespół brytyjskich astronomów ogłosił, iż niektóre supernowe mają brzydki zwyczaj - buchają olbrzymią ilością "dymu" znanego jako kosmiczny pył. Odkrycie to rozwiązuje zagadkę powstania pierwszych trwałych cząsteczek i ich późniejszego tworzenia w ponad dziesięciomiliardowej historii Wszechświata.

Mars Express wystartował

2 czerwca wystartował statek kosmiczny Mars Express. W przestrzeń kosmiczną wyniosła go rakieta Soyuz-Fregat z Kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. Statek składa się z orbitera i lądownika nazwanego Bigiel 2 (ang. Beagle 2). Orbiter stanowi aluminiowa porowata skrzynka o wymiarach 1.5 na 1.8 na 1.4 metra (nie wliczając paneli słonecznych) o łącznej wadze 1220 kg. Lądownik Bigiel 2 podróżuje przymocowany do statku wyglądając trochę jak bardzo duży zegarek kieszonkowy.

Największy plac budowy we Wszechświecie

Satelita Chandra obserwował dwa bardzo odległe "place budowy", na których praca wre pełną parą. Place budowy to dwie galaktyki a ich obserwacje pokazują w jaki sposób super masywne czarne dziury kontrolują wzrost masy galaktyk w odległym Wszechświecie

Mgławica Bumerang - najzimniejsze miejsce we Wszechświecie?

Zdjęcie wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a przedstawia młodą mgławicę planetarną nazwaną Bumerang. Znajduje się ona w konstelacji Centaura (niebo południowe) w odległości 5000 lat świetlnych od Ziemi. Mgławice planetarne formują się wokół jasnej centralnej gwiazdy, gdy ta wyrzuca gaz w ostatnim stadium swojego życia.

Portret świata w podczerwieni

Powstał 2 Micron All Sky Survey (2MASS) - kompletny katalog całego nieba w podczerwieni, na fali o długości 2 mikrometry. Przegląd nieba w podczerwieni, którego wynikiem jest katalog, ukazał olbrzymią ilość gwiazd w naszej macierzystej Galaktyce oraz wiele galaktyk poza nią. Kompletne pomiary utworzyły atlas około 5 milionów obrazów zawierających razem prawie pół miliarda obiektów.

Kamera ADS odkryła swoje pierwsze supernowe

Kosmiczny Teleskop Hubble'a od 13 lat dokonuje pomiarów nad naszymi głowami, ale aby przekazywać nam wciąż doskonałe obrazy astronauci i naukowcy muszą się nim stale opiekować przeprowadzając potrzebne naprawy. W trakcie ostatniej misji serwisowej 3B (marzec 2002) Kamerę do Obserwacji Obiektów Słabych (Faint Object Camera) zastąpiono nową Advanced Camera for Survey (ACS). Obecnie ACS pomaga astronomom badać odległy Wszechświat lepiej niż kiedykolwiek wsześniej.

Kto wie jak wiele jest gwiazd?

Musi to być jedno z najstarszych pytań. Gdy patrzysz na niebo, zachwycasz się ich ogromem. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się ile ich jest? Z dala od świateł miast nieuzbrojonym okiem jesteśmy w stanie dostrzec kilka tysięcy gwiazd. Przy użyciu nowoczesnego amatorskiego teleskopu zobaczymy ich miliony. Więc ile ich jest? Odpowiedź uzyskać jest trudno.

"Misja była niemalże zakończona, straciliśmy ich tak blisko domu..."

W sobotę 1 lutego około godziny 15 naszego czasu uległ katastrofie prom kosmiczny Columbia powracający z 16 dniowej misji badawczej. Na pokładzie znajdowało się siedmioro członków załogi: dowódca misji Rick Husband; dowódca ładunku Michael Anderson; specjalista misji Laurel Clark; specjalista misji David Brown; pilot William McCool; specjalista misji Kalpana Chawla; oraz izraelski astronauta Ilan Ramon, specjalista ładunku. Nikt nie przeżył. Co było przyczyną awarii?

Nowy album początków Wszechświata

11 lutego 2003 roku Amerykańska Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej NASA przedstawiła najlepsze z dotychczas wykonanych zdjęć Wszechświata (z satelity WMAP) uchwyconego w swym niemowlęctwie, zaledwie kilkaset tysięcy lat po jego początku. Obrazy jakie zostały zaprezentowane na konferencji prasowej zawierają niezwykłe mnóstwo szczegółów i mogą stać się najważniejszym wynikiem naukowym ostatnich lat!

Strony

Subscribe to Orion - Serwis Edukacyjny PTA RSS