Nowy narodowy teleskop w La Silla


Nowy automatyczny teleskop uzyskał pierwsze światło w Obserwatorium ESO La Silla w Chile. TRAPPIST (TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope) jest przeznaczony do badania układów planetarnych za pomocą dwóch podejść: wykrywania i uzyskiwania charakterystyk planet położonych poza Układem Słonecznym (egzoplanet) oraz badania komet krążących wokół Słońca. 60-centymetrowy teleskop jest sterowany z Liège w Belgii, z odległości 12 000 km.

Dwa tematy projektu TRAPPIST są ważnymi częściami rosnącego pola badań interdyscyplinarnych – astrobiologii – która skupia się na badaniu pochodzenia i rozmieszczenia życia we Wszechświecie”, wyjaśnia Michaël Gillon, który kieruje badaniami planet pozasłonecznych.

Planety typu ziemskiego, podobne do naszej Ziemi, są oczywistymi celami dla poszukiwania życia poza Układem Słonecznym, podczas gdy komety są podejrzewane o odegranie ważnej roli w pojawieniu i rozwinięciu się życia na naszej planecie”, dodaje jego kolega Emmanuël Jehin, który zarządza kometarną częścią projektu.

TRAPPIST będzie odkrywał i charakteryzował planety pozasłoneczne poprzez wykonywanie precyzyjnych pomiarów spadków jasności, które mogą być powodowane przez tranzyty egzoplanet. Podczas takiego tranzytu obserwowana jasność gwiazdy nieznacznie spada, ponieważ planeta blokuje część światła. Im większa planeta, tym więcej światła jest blokowane i tym większy spadek jasności gwiazdy. [1].

Obserwatorium ESO La Silla na obrzeżach pustyni Atakama jest z pewnością jedną z najlepszych astronomicznych lokalizacji na świecie” mówi Gillon. „A ponieważ jest już domem dla dwóch świetnych łowców egzoplanet, nie moglibyśmy znaleźć lepszego miejsca do zainstalowania naszego automatycznego teleskopu.

Astronomowie stojący za inicjatywą TRAPPIST będą bardzo blisko współpracować z zespołem używającym spektrografu HARPs na 3,6-metrowym teleskopie i CORALIE zamontowanego na szwajcarskim 1,2-metrowym Teleskopie Leonharda Eulera, oba w La Silla. TRAPPIST jest efektem współpracy pomiędzy Uniwersytetem w Liège (Belgia), a Obserwatorium Genewskim w Szwajcarii. Teleskop został zainstalowany w budynku, który mieścił kiedyś stary szwajcarski teleskop T70. Dzięki tej współpracy cały projekt szybko się rozwija, zaledwie dwa lata minęły od decyzji o budowie do uzyskania pierwszego światła.

TRAPPIST będzie także używany do badania komet na niebie południowym. W tym celu teleskop został wyposażony w specjalne duże, dobrej jakości filtry kometarne, pozwalające astronomom na regularne i szczegółowe badania różnych typów molekuł wyrzucanych przez komety podczas ich drogi dookoła Słońca.

Z dziesiątkami komet obserwowanych każdego roku dostarczy nam unikalnego zestawu danych, przynosząc ważne informacje o ich naturze”, mówi Jehin.

TRAPPIST to lekki 0.6-metrowy teleskop, w pełni zautomatyzowany i śledzący precyzyjnie na niebie z dużą prędkością. Program obserwacyjny jest przygotowywany z wyprzedzeniem, a teleskop może wykonywać całonocne obserwacji bez nadzoru. Stacja meteorologiczna przez cały czas monitoruje pogodę i decyduje o zamknięciu kopuły, gdy zachodzi taka konieczność.

Uwagi

[1] Tranzyt planetarny występuje gdy ciało przechodzi przed swoją gwiazdą i blokuje część jej światła. Ten rodzaj zaćmienia powoduje zmiany w widocznej jasności gwiazdy i umożliwia zmierzenie średnicy planety. W połączeniu z pomiarami prędkości radialnych możliwe jest także wyznaczenie masy, a w konsekwencji również gęstości planety.

Źródło: ESO | Tłumaczenie: Krzysztof Czart

Liczba odsłon: 981