Pytanie do astronoma

Proszę o wyjaśnienie błądzenia planet. Czy można z Marsa obserwować błądzenie Jowisza?

Starożytni oprócz gwiazd stałych, które na firmamencie niebieskim tworzyły niezmieniające się konstelacje rozróżniali także gwiazdy błądzące, które przemieszczały się w różny sposób względem gwiazd stałych. Oprócz Merkurego, Wenus, Marsa, Jowisza i Saturna zaliczali oni do gwiazd błądzących również Słońce i Księżyc.

Dlaczego planety wewnętrzne Układu Słonecznego różnią się znacznie budową od planet zewnętrznych?

Decydującą rolę w znacznym zróżnicowaniu planet wewnętrznych i zewnętrznych (olbrzymów od Jowisza do Neptuna), odegrały masy skalistych protoplanet utworzonych w dysku protoplanetarnym. Jeśli masa ta była mniejsza niż 5-10 mas Ziemi, wówczas planeta pozostawała skalista. Natomiast powyżej tej granicy, pierwotna atmosfera stawała się tak masywna, że zapadała się i rozpoczynał się krótki okres gromadzenia gazu dyskowego przez planetę, która osiągała masę i gazową budowę podobną do Jowisza.

Dlaczego atmosfera Ziemi nie zawiera wodoru? Dlaczego atmosfera Księżyca nie istnieje?

Pierwsze pytanie wymaga pewnego uściślenia. Powinno ono brzmieć: „Dlaczego w atmosferze Ziemi jest tak mało niezwiązanego wodoru ?" W ten sposób wykluczamy z rozważań wszelkie związki wodoru, jak na przykład parę wodną, której zawartość w atmosferze Ziemi wynosi średnio poniżej 1%, a to już wcale nie mało (zwłaszcza gdy nam ten ułamek procenta gęstym deszczem na głowy pada). Cząsteczkowy wodór H2 występuje w atmosferze Ziemi, ale rzadko o nim słyszymy, gdyż zalicza się go hurtem do „pozostałych gazów" wymienianych po azocie i tlenie.

Czy "czarna materia" znaczy tyle, co "czarna dziura"?

Hipoteza ciemnej materii nie opiera się na żadnej ze znanych teorii oddziaływań i w związku z tym nie można wskazać jednoznacznie kandydata (cząstki elementarnej), który by jej czynił zadość. Jak dotąd najbardziej prawdopodobne jest, że poza materią świecącą skupioną w gwiazdach, galaktykach, obłokach molekularnych obserwowanych radiowo i optycznie, istnieje materia barionowa (wodór, hel) rozproszona na tyle by nie zachodziły w niej reakcje jądrowe produkujące światło.

Czy Wszechświat jest nieskończony?

Pytanie jest tak ogólnikowe, że byłoby dziwne, gdyby dyskusja doprowadziła do sensownych konkluzji. Nie wiadomo bowiem, co rozumieć konkretnie przez "nieskończony Wszechświat". Dla przykładu, powierzchnia Ziemi jest skończona, może na niej żyć jednocześnie skończona liczba ludzi, Ziemia ma 4,5 mld lat, a człowiek pojawił się na niej niedawno, jest też wielce prawdopodobne, że za kilka mld lat Słońce tak się rozrośnie i powiększy swoją moc promieniowania, że Ziemia zostanie całkowicie wypalona, więc ludzkość albo zginie, albo będzie musiała się wyprowadzić poza granice Układu Słonecznego, najlepiej na planety w pobliżu innej, bardziej przyjaznej gwiazdy.

Czy w centrum Galaktyki znajduje się czarna dziura?

Tak. Hipoteza jej istnienia przewijała się już od pewnego czasu w literaturze, a najnowsze pomiary nie pozostawiają wątpliwości (pod jednym warunkiem, o którym później).

Czy możemy powiedzieć, że Układ Słoneczny posiada 8 planet?

Niestety, nie. Nomenklatura astronomiczna jest obecnie nadzorowana przez komisję 5 Miedzynarodowej Unii Astronomicznej. Planetami i ich ksiezycami zajmuje się -- w ramach MUA -- specjalna grupa robocza. W aktualnym spisie planet Układu Słonecznego figuruje planeta Pluton:

Potrzebuję bliższych informacji na temat obiektywu MC MTO-11CA

Dokładniejszy opis tego i innych rosyjskich obiektywów lustrzanych można znaleźć w artykule: W. Skórzyński 1999. Rosyjskie obiektywy-giganty. Urania - Postępy Astronomii, tom LXX, str. 73. Zachęcając do prenumeraty tego dwumiesięcznika (szczegóły na witrynie http://postepy.camk.edu.pl/) podaję garść szczegółów ze wspomnianego artykułu:

Czy Pluton jest planetą

W epoce poprzedzającej badania kosmiczne Układu Planetarnego (UP), niewiele wiedziano o własnościach fizycznych planet i ksieżycow. Obecnie teorie powstania i ewolucji UP skłaniają do zastanowienia nad definicją planety. Czym bowiem (jeśli chodzi o własności fizyczne, a nie orbitę), różni się Merkury od największego ksieżyca UP, Ganimedesa? Poza księżycami, podobnymi cechami wykazują się też największe planetoidy. W wielu ksiażkach (patrz np. ARTYMOWICZ P. Astrofizyka Ukladow Planetarnych) stosuje się więc astrofizyczną definicję planety, pozwalającą rozpatrywać łącznie Merkurego, Ksiezyc, Europę i Ceres.

Jak obliczyć wielkość krateru, który zrobi np. meteoryt lecący z daną prędkością?

Zagadnienie jest krótko opisane np. w Artymowicz (1995). Proces powstawania kraterów uderzeniowych bada się zarówno eksperymentalnie (strzelając pociskami o masie rzędu pojedynczych gramów w materiał skalny lub eksplodując ładunki trotylu o różnej masie) jak i na drodze symulacji komputerowych. Ponieważ meteoroidy uderzają w powierzchnię Ziemi z prędkościami ok. 10-20 km/s, energia wyzwolona w czasie zderzenia w przeliczeniu na jednostkę masy jest od 30 do kilkuset razy większa od energii wybuchu jednostki masy trotylu. To główna trudność podejścia eksperymentalnego.

Strony