Tlen w kosmosie

Nareszcie udało się wykonać obserwacje, dzięki którym stało się pewne, że w ośrodku międzygwiazdowym występują cząsteczki tlenu.

Pierwsza linia molekularnego tlenu w obłoku międzygwiazdowym Węża źr. sciencedaily.com

Naukowcy od dawna przewidywali, że tlen w tej postaci będzie wchodził w skład molekularnych obłoków międzygwiazdowych. Niestety obserwacje z ostatnich 20 lat zdawały się tego nie potwierdzać aż do teraz, kiedy to satelita Odin dostarczył danych w milimetrowym zakresie widma. Podstawową linię cząsteczki O2 wydrębniono w widmie obłoku o nazwie Rho Oph A w gwiazdozbiorze Węża.

Tlen jest trzecim, po wodorze i helu, najobficiej wystepującym pierwiastkiem we Wszechświecie. Jest go dwukrotnie więcej niż węgla, co oznacza, że jest go wystarczająco aby występować nie tylko w postaci atomowej ale i cząsteczkowej, a nawet wody, czy cząsteczki wodorotlenowej OH. Dotychczas jedynie cząsteczki tlenu nie dało się zaobserwować, a to z powodu bardzo obfitego jej występowania w naszej, ziemskiej atmosferze. Dane z obserwatoriów naziemnych nie były w stanie dostarczyć informacji o pochodzeniu poszczególnych linii tlenowych w zarejestrowanych widmach

Jedyną metodą rozdzielenia tych molekuł według pochodzenia (ziemskiego i międzygwiazdowego) jest obserwacja satelitarna. Do tego celu służy szwedzko-francusko-fińsko-kanadyjski satelita Odin wyposażony w 1.1 metrowy teleskop do obserwacji tlenu na 119 GHz (w obszarach o temperaturze poniżej 100K na tej częstotliwości linia molekuły tlenu jest najsilniejsza)

Z pierwszych pomiarów wynika, ze obfitość O2 jest 1000 razy mniejsza niż się tego spodziewali naukowcy. Problem może być związany z dość słabą (ok. 10 razy słabszą niż ludzkie oko) rozdzielczością kątową instrumentu. Nie jest do końca jasne czy źródło emisji pochodzi dokładnie z obranego do obserwacji celu. Pomiary z większą rozdzielczością będą wykonywane za pomocą kolejnego satelity - Herschela, którego wystrzelenie planuje się na rok 2008.

19 kwiecień 2007

Źródło: sciencedaily.com | Karolina Wojtkowska

Liczba odsłon: 1074