Woda przy narodzinach gwiazdy

Mapa obłoku molekularnego w gwiazdozbiorze Byka
Mapa obłoku molekularnego w gwiazdozbiorze Byka widzianego w podczerwieni przez teleskop Herschel. Obłok znajduję się około 450 lat świetlnych od Ziemi i stanowi najbliższy, duży obszar, w którym mogą formować się gwiazdy. Zdjęcie obejmuje pole widzenia około 1 x 2 minut łuku. Źródło: ESA


Na podstawie najnowszych obserwacji teleskopem Herschela w gwiazdozbiorze Byka odkryto duże ilości pary wodnej w zimnym obłoku molekularnym, z którego lada chwila powstanie nowa gwiazda.


Kosmiczne Obserwatorium Herschela (ang. Herschel Space Observatory) jest teleskopem Europejskiej Agencji Kosmicznej, który został wyniesiony w przestrzeń kosmiczna wraz z satelitą Planck 14 maja 2009 roku. Obserwacje prowadzone są w zakresie promieniowania podczerwonego i submilimetrowego. Nazwa obserwatorium upamiętnia dwóch wielkich astronomów: Williama Herchela - odkrywcę promieniowania podczerwonego i jego siostrę Carolinę Herschel odkrywczynię wielu komet.

Obserwacje obłoku pyłu i gazu, który wkrótce zapadanie się tworząc gwiazdę podobną do naszego Słońca, pokazały, że w jego wnętrzu znajdują się ogromne ilości pary wodnej. Wody jest tak dużo, że wystarczyłaby na napełnienie ziemskich oceanów ponad 2000 razy.

Gwiazdy tworzą się wewnątrz zimnych, ciemnych obłoków gazu i pyłu. Woda, niezbędna do życia na Ziemi, została już wcześniej wykryta poza naszym Układem Słonecznym w postaci gazu i małych ziarenek lodu w pobliżu miejsca formowania się gwiazd oraz w dyskach protoplanetarnych.

Nowe obserwacje teleskopem Herschela zimnych jąder rodzących się gwiazd w gwiazdozbiorze Byka stanowią pierwsze odkrycie pary wodnej w obłoku molekularnym będącym w fazie tuż przed narodzinami nowych gwiazd. Jak twierdzi Paola Caselli z Uniwersytetu w Leeds w Wielkiej Brytanii "Do wyprodukowania takiej ilości pary, potrzeba wody i lodu, w ilości przekraczającej 3 miliony zamrożonych ziemskich oceanów. Przed ostatnim odkryciem zakładano, że cała woda jest zamrożona w ziarnach, gdyż była zbyt zimna, aby znajdować się w fazie gazowej. Otrzymane wyniki zmuszają nas do ponownego przeanalizowania zachodzących procesów chemicznych w tym regionie. Obserwacje wskazują również, że cząsteczki wody płyną w kierunku centrum obłoku, gdzie prawdopodobnie tworzy się nowa gwiazda, wskazując, że grawitacyjne zapadanie się obiektu dopiero się rozpoczęło.” Według naukowców, część pary wodnej wykrytej w gwiazdozbiorze Byka będzie brać udział w formowaniu się gwiazdy, ale reszta zostanie włączona do otaczającego ją dysku, stanowiąc „magazyn” dla potencjalnych nowych planet.


Alicja Wierzcholska | Źródło: ESA

Liczba odsłon: 1408


Ważący ponad 3400 kg teleskop Herschela został wzniesiony 14 maja 2009 roku na orbitę wokół punku L2 układu Ziemia – Słońce, znajdującego się w odległości około 1,5 mln km od Ziemi. Źródło: ESA