XMM-Newton zmienia nasze widzenie Wszechświata


Fot. XMM-Newton Źródło: ESA

XMM-Newton – najpotężniejsze obserwatorium rentgenowskie jakie kiedykolwiek zostało zbudowane i wysłane w kosmos - 10 grudnia br. obchodził dziesiątą rocznicę działania. Wyniki jego obserwacji zrewolucjonizowały nasze widzenie najgorętszych obszarów Wszechświata. Kluczowy udział w sukcesie przedsięwzięcia mają naukowcy brytyjscy, którzy są dumni z tego, że po 10 latach pracy i 600 milionach przebytych kilometrów obserwatorium wielkości małego autobusu wciąż działa zadziwiająco dobrze. 

Najważniejsze osiągnięcia XMM-Newtona: 

  • przełomowe obserwacje, które wpłynęły na każdy aspekt astronomii 
  • śledzenie gromad galaktyk - największych struktur w kosmosie 
  • wgłębianie się w obszary położone najbliżej czarnych dziur rozmiarów gwiazdowych w naszej Galaktyce oraz supermasywnych dziur w sercach innych galaktyk 
  • przedstawienie procesu wzrostu supermasywnych czarnych dziur w czasie i zarys ewolucyjny większości masywnych galaktyk Wszechświata 
  • obserwacja produkcji i unicestwiania pierwiastków chemicznych w wybuchających gwiazdach 
  • pomiary magnetycznej aktywności młodych gwiazd podobnych do Słońca 
  • odkrycie posiadania przez Marsa o wiele rozleglejszej atmosfery niż dotychczas sądzono 
  • ważna rola w badaniach nad „ciemną materią” - hipotetyczną brakującą materią kosmosu 
  • obserwacje rentgenowskie emitowane z otoczenia Ziemi i innych planet – Saturna i Jowisza 
  • dostarczenie danych do największego, jaki kiedykolwiek stworzono, atlasu źródeł promieni X – ponad ćwierć miliona pozycji, z czego wiele jest obiektami nowo odkrytymi.
Misja Europejskiej Agencji Kosmicznej bazuje na trzech modułach z pokrytymi złotem zwierciadłami, które skupiają promienie X i przesyłających je do zaawansowanych instrumentów na pokładzie. Za rozwój i konstrukcję dwóch spośród trzech instrumentów naukowych odpowiedzialne są grupy brytyjskie z Uniwersytetu w Leicester i Mullard Space Science Laboratory z University College w Londynie. Ta ostatnia, wraz z uniwersytetami w Birmingham i Cambridge była zaangażowana także w trzeci instrument. Na podstawie badań XMM- Newtona wydano już ponad 2000 naukowych publikacji. Instrumenty są wciąż w znakomitej formie i nadal dostarczają niezwykłych odkryć.

10 grudzień 2009
Źródło | Karolina Wojtkowska

Liczba odsłon: 1584