czarne dziury

Odkryto największy wyrzut materii z czarnej dziury

Artystyczna wizja olbrzymiego wyrzutu materii z kwazara SDSS J1106+1939
Astronomowie korzystający z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) odkryli kwazar z najpotężniejszym wypływem kiedykolwiek zaobserwowanym, co najmniej pięć razy silniejszym niż obserwowane do tej pory. Kwazary to bardzo jasne centra galaktyk zasilane przez supermasywne czarne dziury. Wiele z nich wyrzuca do swoich macierzystych galaktyk olbrzymie ilości materii, a wypływy te odkrywają kluczową rolę w ewolucji galaktyk. Ale do tej pory obserwowane wypływy z kwazarów nie były tak silne jak to przewidywali teoretycy.

Czy gwiazda okrążająca czarną dziurę potwierdzi Teorię Względności ?

Astronomowie z UCLA (University of California, Los Angeles) zgłosili właśnie odkrycie niezwykle interesującej gwiazdy. Okrąża ona ogromną czarną dziurę, jaka znajduje się w centrum Drogi Mlecznej, z oszałamiającą prędkością - 11,5 roku. To najkrótsza orbita gwiazdy, jaką w tym obszarze kiedykolwiek widziano.

Obserwacje krawędzi czarnej dziury

M87

Wykorzystując sieć teleskopów rozmieszczonych w bardzo dużych odległościach od siebie, międzynarodowa grupa astronomów przyjrzała się krawędzi czarnej dziury znajdującej się w centrum odległej galaktyki. Po raz pierwszy dokonano pomiaru tzw. “punktu bez powrotu”, jest to najmniejsza odległość na jaką materia może się zbliżyć do czarnej dziury zanim zostanie bezpowrotnie wciągnięta do jej

Satelita Swift odkrył nową czarną dziurę w naszej Galaktyce

We wrześniu 2012 satelita Swift wystrzelony na orbitę Ziemi przez NASA  zarejestrował rozbłyski rentgenowskie. Pochodziły one najprawdopodobniej z  rozgrzanego gazu, opadającego na nieznaną nam dotychczas czarną dziurę  rezydującą w Naszej Galaktyce.
 

Niespodzianka w gromadzie gwiazd

Astronomowie dokonali niespodziewanego odkrycia dwóch czarnych dziur wewnątrz jednej z bardzo starych gromad gwiazd należącej do naszej Galaktyki. Odkrycia dokonano w gromadzie M22, zaś masy zaobserwowanych czarnych dziur są około 10-20 razy większe od masy Słońca.

Jak zmierzyć promień czarnej dziury ?

Punkt bez powrotu. To w astrofizyce właśnie czarna dziura - obszar czasoprzestrzeni, w którym przyciąganie grawitacyjne jest tak silne, że nic, łącznie ze światłem, nie jest w stanie z niego uciec raz złapane w tę kosmiczną pułapkę. Mogą istnieć także tak zwane supermasywne czarne dziury o masach rzędu miliardów mas Słońca. Rezydują one w centrach większości dużych galaktyk.Są one wówczas na tyle silne, że aktywność zachodząca na ich zewnętrznych granicach jest w stanie sfałdować na wskroś owe macierzyste galaktyki.

Zalążki czarnych dziur w centrum Drogi Mlecznej

Wiele galaktyk ma w swych centrach ogromne ilości gazu molekularnego, zgrupowane w niewielkim obszarze wokół galaktycznego jądra. To tam rodzą się nowe gwiazdy. Stąd też pochodzi "aktywność" galaktyk. Dlatego centra galaktyczne, w tym środek Drogi Mlecznej, są przedmiotem szerokiego zainteresowania współczesnej astronomii.

Pierwsza czarna dziura o masie pośredniej

ESO 243-49
Obserwacje wykonane przy pomocy australijskiego interferometru radiowego CSIRO's (Australia Telescope Compact Array) potwierdzają istnienie czarnych dziur o tak zwanej średniej masie. Odkryta czarna dziura HLX-1 (skrót od "hyper-luminous X-ray source 1") leży w odległości trzystu milionów lat świetlnych od nas, w galaktyce oznaczonej jako ESO 243-49.

Czarne dziury ograniczyły wzrost galaktyk karłowatych?

Naukowcy doszli do wniosku, że czarne dziury mogły w sprytny sposób pełnić rolę termostatu wczesnego Wszechświata, utrudniając formowanie się galaktyk karłowatych. Każda duża galaktyka ma w swym centrum prawdziwe monstrum - supermasywną czarną dziurę o masie miliardów mas Słońca. Choć z powierzchni czarnej dziury nie może uciec światło...

Teleskop Chandra znalazł najbliższą nam parę supermasywnych czarnych dziur.

Supermasywne czarne dziury są uważane za pozostałości po tzw. mergerach - łączeniu się dwóch galaktyk o różnych masach, złożonych z miliardów gwiazd. Astronomowie z projektu Chandra (orbitalne obserwatorium promieniowania rentgenowskiego NASA) odkryli właśnie pierwszą taką parę czarnych dziur, znajdującą się w zwykłej galaktyce spiralnej, NGC 3393, podobnej do Drogi Mlecznej. Znajduje się ona dosyć blisko nas - w odległości zaledwie 160 milionów lat świetlnych od Słońca. Obie czarne dziury znajdują się w jej centrum i dzieli je dystans około 490 lat świetlnych. Są pozostalością procesu łączenia sią dwóch galaktyk sprzed co najmniej miliarda lat.

Największy rezerwuar wody na krańcu Wszechświata

Dwie grupy astronomów odkryły największe i najbardziej odległe zasoby wody jakie kiedykolwiek zostały znalezione we Wszechświecie. W odległości ponad 12 miliardów lat świetlnych znajduje się kwazar, a w jego centrum orgormna czarna dziura pożerajaca materię. Czarną dziurę otacza woda, której jest 140 bilionów razy więcej niż wody w ziemskich oceanach.

Odkryto najdalszy kwazar we Wszechświecie

Grupa europejskich astronomów odkryła ekstremalnie jasny kwazar, który istniał już 770 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Leży on na rekordowo dużym przesunięciu ku czerwieni - z = 7.085, i jest jednocześnie najdalszym znanym kwazarem (poprzedni rekord należał do obiektu leżącego na z = 6.4). Zespół naukowy prowadzony przez Daniela Mortlocka i Stephena Warrena z Imperial College w Londynie opublikował ten niecodzienny wynik w czerwcowym wydaniu "Nature." Zgodnie z ta publikacją, widmo nowo znalezionego kwazara wykazuje sygnatury gazów istniejących w bardzo wczesnym Wszechświecie, co daje możliwość zbadania panujących wówczas warunków i składu Wszechświata. W centrum kwazara znajduje się "monstrualna" czarna dziura o masie rzędu miliardów mas Słońca. Podważa to aktualnie przyjmowane teorie dotyczące formowania się i ewolucji czarnych dziur.

NGC 4151: Aktywna Czarna Dziura w „oku Saurona”

NGC-4151 Galaktyka NGC 4151. Zdjęcie wewnątrz pokazuje powieszenie centrum galaktyki o rozmiarze 2000 lat świetlnych. Dane z satelity CHANDRA z większego zdjęcia przedstawione są za pomocą koloru niebieskiego oraz dane radiowe z interferometru VLA (kolor fioletowy), a także obserwacje optyczne z teleskopu Hubble'a (kolor żółty) pokazujący rozkład emisji tlenu. Liniowość struktury w centrum potwierdza hipotezę o wcześniejszym wybuchu z supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki. Źródło: X-ray: NASA/CXC/CfA/J.Wang, et al.; Optical: Isaac Newton Group of Telescopes, La Palma/Jacobus Kapteyn Telescope; Radio: NSF/NRAO/VLA Do zbadania centralnego regionu spiralnej galaktyki NGC 4151 wykorzystano obserwacje w dziedzinie rentgenowskiej, radiowej i optycznej. Galaktyka NGC 4151 została nazwana przez astronomów „okiem Saurona” przez podobieństwo do oka negatywnej postaci w powieści „Władca pierścieni”. W „źrenicy oka” obserwacje rentgenowskie, które wykonał satelita CHANDRA (kolor niebieski na zdjęciu) połączone zostały z obserwacjami optycznymi (kolor żółty) przedstawiającymi zjonizowany wodór (HII), wykonane na 1 metrowym teleskopie Kapteyn'a w La Palma.

Jak rozruszać czarną dziurę?

Satelita NASA Swift dostarczył niezbitego dowodu, który wyjaśnił mechanizm odpowiedzialny za uaktywnianie czarnych dziur. Dane uzyskane z trwającego obecnie przeglądu nieba satelity Swift pomogły astronomom w odpowiedzi na pytanie zadawane od lat, dlaczego tylko niewielki odsetek czarnych dziur emituje ogromne ilości energii?

Pobliska czarna dziura słaba i nieprzewidywalna

W ciągu ostatnich 10-ciu lat Rentgenowskie Obserwatorium NASA Chandra wielokrotnie obserwowało Galaktykę Andromedy. Łącznie uzyskano prawie milion sekund obserwacji, co jak dotąd stanowi unikalny zestaw danych dający informacje na temat ewolucji najbliższej supermasywnej czarnej dziurze znajdującej się poza granicami naszej Galaktyki.

Strony

Subscribe to RSS - czarne dziury