ESO

VLT wyjaśnił pyłową tajemnicę

Grupie astronomów udało się prześledzić powstawanie pyłu w czasie rzeczywistym – w następstwie wybuchu supernowej. Po raz pierwszy naukowcy pokazali, że fabryki kosmicznego pyłu tworzą ziarna w dwuetapowym procesie, rozpoczynającym się krótko po eksplozji i przebiegającym przez kolejne lata. Zespół wykorzystał należący do ESO teleskop VLT w północnym Chile, aby przeanalizować światło od supernowej SN2010jl gdy powoli słabł jej blask. Najnowsze wyniki zostały opublikowane 9 lipca 2014 r. w internetowej wersji czasopisma Nature.

Gwiezdny matecznik kształtowany i niszczony przez niewdzięczne potomstwo

Mgławica Gum 15
Mało znany obłok kosmicznego gazu i pyłu o nazwie Gum 15 jest miejscem narodzin i domem młodych, gorących gwiazd. Gwiazdy te - piękne i śmiertelnie niebezpieczne – uformowały wygląd swojej macierzystej mgławicy, a w miarę dorastania ostatecznie spowodują jej zniszczenie.
Znaczniki: 

Przełomowa chwila dla E-ELT

Dzisiaj odbyła się uroczystość mająca zaznaczyć kolejny ważny krok w procesie budowy Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (ang. European Extremely Large Telescope, w skrócie E-ELT). Wysadzona została część wysokiej na 3000 metrów n.p.m. góry Cerro Armazones, jako jeden z etapów wyrównywania wierzchołka pod budowę największego teleskopu optycznego/podczerwonego na świecie.
Znaczniki: 

Pierwsze światło poszukiwacza planet SPHERE

Dysk pyłowy wokół gwiazdy HR 4796A
Instrument SPHERE — Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch — został zainstalowany na należącym do ESO teleskopie VLT w Obserwatorium Paranal w Chile. Uzyskano dla niego tzw. pierwsze światło. To potężne urządzenie do poszukiwania i badania planet pozasłonecznych (egzoplanet) korzysta jednocześnie z kilku zaawansowanych technik. Oferuje znacząco lepszą wydajność niż dotychczas istniejące instrumenty i uzyskało imponujące widoki dysków pyłowych wokół pobliskich gwiazd oraz innych obiektów w trakcie pierwszych dni obserwacji. Instrument SPHERE został zaprojektowany i zbudowany przez konsorcjum wielu europejskich instytutów kierowane przez Institut de Planétologie et d'Astrophysique de Grenoble we Francji, we współpracy z ESO. Naukowcy spodziewają się, że zrewolucjonizuje szczegółowe badania planet pozasłonecznych i dysków okołogwiazdowych.

Rozwiązanie zagadki powstawania magnetarów?

Magnetary są dziwacznymi, supergęstymi pozostałościami po wybuchu supernowej. Są najsilniejszymi znanymi magnesami we Wszechświecie – miliony razy mocniejszymi niż najsilniejsze magnesy na Ziemi. Zespół europejskich astronomów, który użył należącego do ESO teleskopu VLT, uważa że po raz pierwszy odkrył gwiazdowego towarzysza magnetara. Odkrycie pomaga w wyjaśnieniu w jaki sposób powstają magnetary – co jest zagadką od 35 lat – oraz dlaczego ta konkretna gwiazda nie zapadła się w czarną dziurę, jakby to przewidywali astronomowie.
Znaczniki: 

Po raz pierwszy zmierzono długość dnia na planecie pozasłonecznej

Artystyczna wizja planety Beta Pictoris b
Obserwacje przeprowadzone za pomocą należącego do ESO teleskopu VLT (Very Large Telescope) pozwoliły na ustalenie po raz pierwszy okresu rotacji planety pozasłonecznej. Okazało się, że jeden „dzień” na Beta Pictoris b trwa zaledwie osiem godzin. To znacznie krócej niż na jakiejkolwiek planecie w Układzie Słonecznym – równik planety Beta Pictoris b porusza się z prędkością prawie 100 000 km/h. Związek pomiędzy masą, a tempem obrotu, obserwowany w Układzie Słonecznym, może być teraz badany także w przypadku planet pozasłonecznych. Podobne techniki pozwolą astronomom na wykonanie w przyszłości szczegółowych map planet pozasłonecznych za pomocą Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego (E-ELT).

Badania w szkarłacie

Mgławica Gum 41
Nowe zdjęcie z Obserwatorium ESO La Silla w Chile prezentuje obłok wodoru o nazwie Gum 41. W środku tej mało znanej mgławicy znajdują się jasne, gorące, młode gwiazdy, których energetyczne promieniowanie powoduje, że wodór wokół świeci w charakterystycznym czerwonym odcieniu.
Znaczniki: 

Przypadkowe spotkanie stworzyło na niebie pierścionek z diamentem

Mgławica planetarna Abell 33
Astronomowie korzystający z teleskopu VLT w Chile wykonali przykuwające wzrok zdjęcie mgławicy planetarnej PN A66 33, znanej lepiej pod oznaczeniem Abell 33. Niebieska bańka, która powstała gdy starzejąca się gwiazd odrzuciła swoje zewnętrzne warstwy, jest przypadkowo widoczna na niebie obok innej gwiazdy, a razem tworzą kształt bardzo podobny do pierścionka zaręczynowego z diamentem. Kosmiczny klejnot jest nietypowo symetryczny na niebie, wydaje się prawie idealnie okrągły.
Znaczniki: 

Galaktyczny seryjny zabójca

Galaktyki NGC 1316 oraz NGC 1317
Nowe zdjęcie z 2,2-metrowego teleskopu MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile pokazuje dwie kontrastujące ze sobą galaktyki: NGC 1316 oraz jej mniejszą sąsiadkę NGC 1317. Są one całkiem blisko siebie w przestrzeni kosmicznej, ale mają bardzo różne historie życia. Mała galaktyka spiralna NGC 1317 wiodła spokojne życie, natomiast NGC 1316 w trakcie swojej pełnej przemocy historii wchłonęła kilka innych galaktyk i prezentuje blizny po minionych walkach.
Znaczniki: 

VLT dostrzegł największego żółtego hiperolbrzyma

Żółty nadolbrzym HR 5171 i jego otoczenie
Interferometr VLTI odkrył największą żółtą gwiazdę, jedną z dziesięciu największych znanych gwiazd. Hiperolbrzym posiada średnicę ponad 1300 razy większą niż średnica Słońca. Jest częścią układu podwójnego, którego drugi składnikiem znajduje się tak blisko, że jest w kontakcie z główną gwiazdą. Obserwacje rozciągające się na sześćdziesiąt lat, w tym dokonane przez miłośników astronomii, wskazują także, że ten rzadki obiekt zmienia się bardzo gwałtownie i natrafiliśmy na bardzo krótkotrwałą fazę jego ewolucji.

Zderzenia komet przyczyną niespodziewanego nagromadzenia gazu wokół młodej gwiazdy

Artystyczna wizja zderzeń komet w układzie Beta Pictoris
Astronomowie korzystający z sieci teleskopów Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) w północnym Chile ogłosili dzisiaj odkrycie nagromadzenia gazowego tlenku węgla w pyłowym dysku wokół gwiazdy Beta Pictoris. Jest to niespodzianka, gdyż tego rodzaju gaz powinien być bardzo szybko zniszczony przez światło gwiazdy. Coś – prawdopodobnie częste zderzenia pomiędzy małymi lodowymi obiektami, np. kometami – musiało spowodować, że gaz jest stale uzupełniany. Najnowsze wyniki badań zostały opublikowane dzisiaj w czasopiśmie „Science”.

Pierwsze światło MUSE

Galaktyka NGC 4650A
Nowy, innowacyjny instrument o nazwie MUSE (Multi Unit Spectroscopic Explorer) został zainstalowany na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Obserwatorium ESO Paranal w północnym Chile. W trakcie pierwszego okresu bardzo udanych obserwacji MUSE obserwował odległe galaktyki, jasne gwiazdy i inne obiekty testowe.
Znaczniki: 

Anatomia planetoidy

Schemat planetoidy Itokawa
Teleskop Nowej Technologii (NTT), należący do ESO, został użyty do znalezienie pierwszego dowodu na to, że planetoidy mogą mieć znacznie zróżnicowaną strukturę wewnętrzną. Dzięki wykonaniu niesamowicie precyzyjnych pomiarów astronomowie odkryli, że różne części planetoidy Itokawa mają różne gęstości. Odkrycie co znajduje się pod powierzchnią może oprócz ujawnienia sekretów powstania planetoidy, rzucić także światło na to, co dzieje się z obiektami, które zderzają się w Układzie Słonecznym, a nawet dostarczyć wskazówek dotyczących powstawania planet.

Pierwsza mapa pogody dla brązowego karła

Mapa pogody dla brązowego karła Luhman 16B
Należący do ESO Bardzo Duży Teleskop (VLT) został wykorzystany do utworzenia pierwszej w historii mapy pogody na powierzchni najbliższego względem Ziemi brązowego karła. Międzynarodowy zespół opracował mapę ciemnych i jasnych obszarów na WISE J104915.57-531906.1B, który jest nieformalnie znany także jako Luhman 16B i jest jednym z dwóch niedawno odkrytych brązowych karłów, tworzących układ podwójny w odległości zaledwie sześciu lat świetlnych od Słońca. Najnowsze wyniki zostaną opublikowane 30 stycznia 2014 roku w czasopiśmie „Nature”.

Wstępny wgląd w skarbnicę teleskopu do przeglądów nieba

Mgławicy Laguna
VLT Survey Telescope (VST) w Obserwatorium ESO Paranal w Chile wykonał bogate w szczegóły zdjęcie Mgławicy Laguna. W tym olbrzymim obłoku gazu i pyłu intensywnie tworzą się jasne nowe gwiazdy, są tam też młode gromady gwiazd. Fotografia jest niewielką częścią jednego z jedenastu publicznych przeglądów nieba prowadzonych obecnie za pomocą teleskopów ESO. Wspólnie dostarczą ogromnej spuścizny publicznie dostępnych danych dla światowej społeczności astronomicznej.
Znaczniki: 

Strony

Subscribe to RSS - ESO