galaktyki

Gaia: nowy wgląd w ewolucję Galaktyki

Wstępne wyniki analizy pierwszych danych z projektu Gaia (ESO) sugerują, że Droga Mleczna powstawała od środka, stopniowo ekspandując na zewnątrz. Daje to także nowy wgląd w procesy formowania się i grupowania materii w obrębie Galaktyki.

Pierwszy obraz typowej galaktyki z bardzo wczesnego Wszechświata

Galaktyka ta jest tak słabiutka, że można dostrzec ją dosłownie na kilku wybranych częstotliwościach obserwacji. Regina Jorgenson z Uniwersytetu w Manoa (Hawaje) uzyskała pierwszą jej fotografię ukazującą strukturę zwyczajnej galaktyki istniejącej we wczesnym Wszechświecie – obraz ten uchwyciły teleskopy z Obserwatorium Kecka.

Niesamowita moc czarnej dziury

Czarna dziura uformowała wielką strukturę w otaczającym ja gazie, co powstrzymało powstanie miliardów gwiazd. Astronomowie odkryli właśnie jedną z najsilniejszych znanych dotąd czarnych dziur. Wykorzystano w tym celu orbitalny teleskop rentgenowski – obserwatorium Chandra.

Odkryto młode, jasne galaktyki

Należące do NASA kosmiczne teleskopy Hubble'a i Spitzera połączyły swe siły w poszukiwaniach czterech wyjątkowo jasnych galaktyk, których wiek sięga 13 miliardów lat, czyli pojawiły się około 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Teleskop Hubble'a wcześniej odkrywał tak odległe galaktyki, ale astronomowie byli zaskoczeni, że udało się znaleźć obiekty, które są jaśniejsze około 10-20 razy niż te dotychczas odkryte.

Największa czarna dziura jeszcze jaśniejsza, niż sądzono

Przez wiele dziesięcioleci naukowcy zastanawiali się nad pochodzeniem nietypowego źródła promieniowania X, leżącego w ramieniu spiralnym galaktyki M101. Ten dziwny obiekt, na podobieństwo innych ultra-jasnych źródeł rentgenowskich (ang. ultraluminous X-ray sources) jest układem gwiazdy i czarnej dziury, okrążających wspólny środek mas. Ciekawe jest jednak to, że jasność i masa składników systemu nie sumują się w prosty sposób.

Czy istnieją czarne dziury o masach pośrednich?

Niektóre z teorii sugerują, że pośrednie czarne dziury mogły formować się jedynie w bogatych, gęstych skupiskach gwiazd – poprzez powtarzające się „mergery” (procesy zlewania się dwóch czarnych dziur w jedną). Jednak wciąż pozostaje wiele związanych z tym, niewyjaśnionych kwestii.

Młode galaktyki łączyły się w czasach kosmicznego świtu

Astronomowie odkryli trójkę stowarzyszonych ze sobą, wczesnych galaktyk, leżących niemal 13 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Wykorzystano w tym celu możliwości teleskopów ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) i Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Galaktyki osadzone są w rozległym bąblu pierwotnego gazu.

Chandra i VLA potwierdzają istnienie dżetów w centrum Drogi Mlecznej

Astronomowie od dawna poszukiwali dowodów na to, że Sagittarius A * (Sgr A *), supermasywna czarna dziura znajdująca się w centrum Drogi Mlecznej, wytwarza dżety - strumienie naładowanych cząstek o wysokich energiach. Obecnie wiemy, że dżety faktycznie istnieją – przemawiają za tym najnowsze wyniki badań przeprowadzonych przez Teleskop Rentgenowski Chandra i potężny interferometr radiowy VLA (Very Large Array), zlokalizowany w Nowym Meksyku.

Zaobserwowano odległą galaktykę zasilaną przez pierwotne kosmiczne paliwo

Astronomowie zaobserwowali chłodne strugi pierwotnego wodoru – szczątki materii pozostałej po Wielkim Wybuchu, które zasilały paliwem odległe, gwiazdotwórcze galaktyki wczesnego Wszechświata. Obfity przepływ gazu na galaktyki uważany jest za niezwykle istotny z punktu widzenia wyjaśnienia procesów zachodzących w erze obfitego formowania się gwiazd. Odkrycie to było możliwe dzięki obserwacjom jasnych, dalekich kwazarów, które zachowują się jak kosmiczne latarnie morskie, oświetlające od tyłu obłoki gazu.

Obserwacje wiatrów galaktycznych na linii OH

Markarian 231
Przebadano próbkę 24 galaktyk badając wiatry galaktyczne za pośrednictwem linii OH. W wyniku działania AGN powstaje wiatr, który wywiewa materiał, z którego mogłyby powstać gwiazdy. Wówczas tempo tworzenia gwiazd gwałtownie spada. Możliwe, że nasza Galaktyka przechodziła taki właśnie etap.

Dlaczego dyski galaktyczne są do siebie podobne?

Symulacje komputerowe dowodzą, że kluczem wyjaśnienia zjawiska stopniowego zaniku starych galaktyk dyskowych są skupiska gazu i nowo narodzonych gwiazd, obecne w dyskach młodych galaktyk. Zdarza się to w przypadku wszystkich spłaszczonych galaktyk z dyskiem – zarówno dużych jak i małych, występujących pojedynczo i w grupie.
Tags: 

Astronomowie z Teksasu wyjaśnili 20-letnią zagadkę ciemnej materii

Astronomowie z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin uważają, że mogli odkryć rozwiązanie zagadki – pytania, jakie nauka stawia sobie już od 20 lat. Dotyczy ono tego, jak ciemna materia jest rozmieszczona w niewielkich galaktykach.

Astronomowie zaobserwowali najbardziej zatłoczoną galaktykę

Galaktyki NGC 4649 i M60-UCD1
Dwa obserwatoria kosmiczne należące do NASA, wsparte teleskopami naziemnymi, zaobserwowały małą, zwartą galaktykę, która może być najbardziej zatłoczoną galaktyką w naszej części Wszechświata. Nosi oznaczenie M60-UCD1.

Trójwymiarowa mapa wielkoskalowej struktury Wszechświata

Astronomowie pracujący w Projekcie FastSound zaprezentowali pierwszą wersję nowej, trójwymiarowej mapy Wszechświata, opartej na przeglądzie galaktyk położonych w odległościach ponad dziewięciu miliardów lat świetlnych od nas.

Pomiar spinu czarnej dziury kluczem do zrozumienia ewolucji galaktyk

Astronomowie zaproponowali nową metodę pomiaru spinu supermasywnych czarnych dziur, dzięki której może uda się zrozumieć jaki jest ich wpływ na rozwój galaktyki macierzystej.

Strony

Subscribe to RSS - galaktyki