gromady kuliste

Ciemna strona gromad gwiazd

Obserwacje wykonane za pomocą należącego do ESO teleskopu VLT w Chile doprowadziły do odkrycia nowej klasy “ciemnych” gromad kulistych gwiazd wokół olbrzymiej galaktyki Centaurus A. Te tajemnicze obiekty wyglądają podobnie do zwykłych gromad, ale zawierają znacznie więcej masy i mogą mieć także zaskakująco duże ilości ciemnej materii albo posiadać masywne czarne dziury – czego się nie spodziewano, ani nie wiadomo dlaczego tak jest.

Gromada gwiazd nie jest taka, jakby się wydawało

Na nowym zdjęciu z teleskopu VST (VLT Survey Telescope) w Obserwatorium Paranal w północnym Chile widać wielki zbiór gwiazd – gromadę kulistą Messier 54. Gromada wygląda bardzo podobnie do wielu innych, ale skrywa pewien sekret. Messier 54 nie należy do Drogi Mlecznej, jest natomiast częścią małej satelitarnej Galaktyki Karłowatej w Strzelcu. To nietypowe umiejscowienie pozwoliło astronomom wykorzystać teleskop VLT (Very Large Telescope – Bardzo Duży Teleskop) do sprawdzenia czy w gwiazdach poza Drogą Mleczną także występują nieoczekiwanie małe poziomy pierwiastka litu.
Znaczniki: 

Rodzeństwo Słońca

Gwiazdy podobne do naszego Słońca formują się grupami. Dowodem na to są obserwacje takich grup w obrębie Drogi Mlecznej – najsłynniejszą z nich jest na przykład Gromada Trapez w Mgławicy Oriona. Ale tuż po tym, jak nowo narodzone gwiazdy zaczynają świecić własnym światłem, ich oddziaływania grawitacyjne z innymi, pobliskimi „rodzeństwami” wysyłają je daleko od ich gwiezdnych żłobków.

Hubble odkrył największe skupisko gromad gwiazd

Kosmiczny Teleskop Hubble'a odkrył właśnie największą z dotychczas nam znanych populację gromad kulistych gwiazd – ich ilość ocenia się na 160 000, a zamieszkują one zatłoczone centrum gigantycznego zgrupowania galaktyk, znanego jako Abell 1689. Dla porównania – nasza Droga Mleczna zawiera jedynie około150 takich gromad.

Galimatias gwiazd egzotycznych

Gromada kulista 47 Tucanae
To podczerwone zdjęcie z teleskopu VISTA ukazuje w szczegółach gromadę kulistą 47 Tucanae. Gromada zawiera miliony gwiazd, a wiele z nich, znajdujących się w jądrze, to gwiazdy egzotyczne o nietypowych własnościach. Badania obiektów w gromadach takich jak 47 Tucanae mogą nam pomóc w jaki sposób te dziwne kule powstają i oddziałują. Zdjęcie jest bardzo ostre i głębokie dzięki rozmiarowi, czułości i położeniu VISTA w Obserwatorium ESO Paranal w Chile.

Gwiazdy starożytne i współczesne?

Gromada kulista NGC 6362
Kolorowe zdjęcie gromady kulistej NGC 6362 zostało wykonane za pomocą instrumentu Wide Field Imager, zamontowanego na 2,2-metrowym teleskopie MPG/ESO w Obserwatorium ESO La Silla w Chile. Fotografia ta, razem z nowym zdjęciem centralnego obszaru gromady wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a (należący do NASA/ESA), to najlepsze portrety tej mało znanej gromady. Gromady kuliste są głównie złożone z dziesiątek tysięcy bardzo starych gwiazd, ale zawierają także trochę gwiazd, które wyglądają podejrzanie młodo.
Znaczniki: 

Hubble odkrywa kosmiczne skarby

Kosmiczny Teleskop Hubble'a (NASA/ESA) zarejestrował nowy, olśniewający obraz
obiektu Messier 69 - gromady kulistej gwiazd. Na zdjęciach widoczne są liczne,
tworzące ją, srebrzystobiałe gwiazdy, na których tle gwiazdy tła wyglądają niczym
wielkie, złote kule.
 
To porównanie ma sens - o tyle że gromada M69 jest jedną z najbardziej bogatych

Niespodzianka w gromadzie gwiazd

Astronomowie dokonali niespodziewanego odkrycia dwóch czarnych dziur wewnątrz jednej z bardzo starych gromad gwiazd należącej do naszej Galaktyki. Odkrycia dokonano w gromadzie M22, zaś masy zaobserwowanych czarnych dziur są około 10-20 razy większe od masy Słońca.

Nowa gromada kulista w Drodze Mlecznej

Astronomowie europejscy odkryli nową gromadę kulist położoną w centralnym obszarze naszej Galaktyki w odległości 30 000 lat świetlnych od nas i "jedynie" 10 000 lat świetlnych od jądra Drogi Mlecznej. Odkrycia dokonano w zakresie podczerwonym (w świetle widzialnym obiekty przesłonięte są grubą warstwą pyłu międzygwiazdowego) za pomocą Teleskopu Nowej Technologii w La Silla , w Chile należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO).

Błękitne wampiry

Niektóre gorące, jasne i wyglądające na młode gwiazdy gromady kulistej 47 Tucanae okazały się być wampirami wysysającymi węgiel i tlen z wnętrz innych gwiazd.

Kosmiczni włóczędzy

Angielscy i amerykańscy astronomowie odkryli nieznaną dotychczas populację gromad gwiazd w przestrzeni, którą do tej pory uważano za zupełnie pustą. Większość galaktyk otoczona jest przez dziesiątki, setki czy nawet tysiące starych gromad gwiazd, które krążą wokół nich niczym pszczoły wokół ula. Nasza Galaktyka Drogi Mlecznej ma około 150 takich "pszczół" zwanych gromadami kulistymi. Gromady kuliste to zbiór liczący do miliona gwiazd, które dzięki grawitacji tworzą gęstą grupę gwiezdną sferycznego kształtu. Badania gromad kulistych dostarczają informacji o formowaniu ich macierzystych galaktyk.

Naukowcy na tropie tajemnicy czarnej dziury

Nowe badania, prowadzone przez NASA i Uniwersytet w Tokio pokazały, że astronomowie być może nie rozwiązali jeszcze tajemnicy tkwiącej w sercu jednego z najstarszych układów gwiazd w naszej Galaktyce - gromadzie kulistej M15.

Nasza Galaktyka rozszarpuje gromady gwiazd

Grupa naukowców pracująca w projekcie astronomicznym zwanym the Sloan Digital Sky Survey (SDSS), będącym największym przeglądem nieba jaki dotychczas przeprowadzono, przedstawiła 3 czerwca na spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego wyniki obserwacyjne niezbicie potwierdzające hipotezę, że pole grawitacyjne naszej Galaktyki prowadzi do zniszczenia poprzez rozszarpanie kulistych gromad gwiazd.

Subscribe to RSS - gromady kuliste