Promieniowanie gamma

Jasne źródła promieniowania gamma w Wielkim Obłoku Magellana

Wielki Obłok Magellana
H.E.S.S. odkrył trzy bardzo jasne i całkowicie odmienne źródła promieniowania gamma najwyższych energii znajdujące się w Wielkim Obłoku Magellana.

Astronomowie odkryli rozbłyski z czarnej dziury

IC 310
Zaobserwowano nietypowe rozbłyski pochodzące z czarnej dziury z galaktyki IC 310. Podczas obserwacji zarejestrowano zmiany jasności obiektu znacznie większe niż te, które dotychczas udało się zauważyć z jakiegokolwiek pozagalaktycznego obiektu.

Soczewkowanie grawitacyjne w wysokich energiach

W sierpniu 2012 satelita Fermi zarejestrował serię jasnych rozbłysków z blazara B0218+357. Takie silne flary stanowią idealne narzędzie do poszukiwania zjawisk soczewkowania grawitacyjnego. Po raz pierwszy na falach gamma udało się zaobserwować soczewkowanie grawitacyjne - trzykrotny rozbłysk wraz z opóźnieniem wynoszącym 11.46 dnia. Opóźnienie jest wynikiem tego, że fotony obserwowane z obiektu poruszają się różnymi drogami. Co ciekawe obserwowane opóźnienie w zakresie promieniowania gamma jest o jeden dzień dłuższe niż zaobserwowane w zakresie radiowym.

Gdzie powstanie CTA?

CTA
Obserwatorium CTA (ang. The Cherenkov Telescope Array) to   olbrzymie naziemne obserwatorium promieniowania gamma wysokich i najwyższych energii.  W ramach projektu będą obserwowane fotony gamma  w zakresie od około 20 GeV do znacznie  ponad 100 TeV.
Dolny zakres energetyczny instrumentu doskonale zachodzi na obszar, w którym prowadzone są satelitarne obserwacje promieniowania gamma, na przykład przez satelitę Fermi.

Nowe obserwatorium promieniowania gamma

Sierra Negra
W Meksyku powstaje nowe obserwatorium promieniowania gamma. Jego podstawą są zbiorniki z wodą.

Teleskop Fermi skończył 5 lat!

Teleskop Fermi (ang. Fermi Gamma-ray Space Telescope) został wystrzelony w przestrzeń kosmiczną 11 czerwca 2008 roku.  Projekt jest wspólną inicjatywą NASA oraz organizacji rządowych wielu krajów m. in. Francji, Niemiec, Włoch, Japonii. Celem misji są obserwacje całego nieba w zakresie promieniowania gamma wysokich energii.

 Teleskop wyposażony został w dwa instrumenty:

Katalog ekstremalnych źródeł Fermiego

żródła gamma
Kosmiczny teleskop Fermiego (ang. Fermi Gamma-ray Space Telescope) od 11-tego czerwca 2008 roku prowadzi obserwacje źródeł astronomicznych w zakresie promieniowania gamma wysokich energii. Satelita prowadzi obserwacje promieniowania przychodzącego ze wszystkich kierunków kosmosu, dzięki czemu możliwe są jednoczesne obserwacje wielu źródeł oraz  stworzenie dokładnych przeglądów nieba w zakresie gigaelektronowoltowym. Telesko wyposażony został w dwa instrumenty:

Promieniowanie gamma zdradza pulsary

Energetyczne promieniowanie gamma pomaga astronomom w poszukiwaniach wirujących pulsarów. "Zwykle musimy przeszukiwać całe niebo, by znaleźć pulsary", mówi Scott Ransom z Narodowego Obserwatorium Radioastronomicznego (National Radio Astronomy Observatory) w Charlottesville w Wirginii "Teraz możemy użyć punktowych źródeł promieniowania gamma, które powiedzą nam gdzie mamy patrzeć."

Pole magnetyczne w strudze promieniowania gamma

GRB 090102 (błysk promieniowania gamma) został zaobserwowany przez należącego do NASA satelitę Swift. Chwilę później satelita wysłał informację o błysku do wszystkich teleskopów na świecie.

GLAST - Fermi Gamma-ray Space Telescope

Teleskop GLAST został wyniesiony na orbitę 11 czerwca br. i rozpoczął 60-dniowy okres próbny, który, poki co, przechodzi wyśmienicie. GLAST to skrót od Gamma-ray Large Area Space Telescope, czyli wielkopowierzchniowy teleskop kosmiczny do obserwacji na falach gamma. Dwa instrumenty wchodzące w skład teleskopu poddawane są testom i kalibracjom - Large Area Telescope (LAT) oraz GLAST Burst Monitor (GBM). LAT wykonał zdjęcia całego nieba pokazując jaśniejący gaz w Drodze Mlecznej, pulsary i odległe galaktyki. Na ten obraz składa się 95 godzin pierwszych obserwacji dokonanych przez LAT. Dla porównania, uzyskanie podobnego obrazu zajęło nie działajacemu już Kosmicznemu Teleskopowi Comptona całe lata.Obraz przedstawia gaz i pył w płaszczyźnie Drogi Mlecznej świecący w zakresie gamma w wyniku zderzeń z wysokoenergetycznymi jądrami cząstek, czyli z promieniowaniem kosmicznym. Takie obserwacje będą głównym zadaniem teleskopu LAT przez następny rok - szybkie zdjęcia często wykonywane pozwolą monitorować gwałtownie zmieniające się źródła na niebie. Detetektor LAT wykrywa fotony o energiach od 20 milionów eV do ponad 300 miliardów eV (5 milionów razy więcej niż dawka promieniowania roentgenowskiego przy prześwietlaniu zęba).

Bardzo długi błysk gamma

Błyski gamma są jednymi z najbardziej energetycznymi zjawiskami występującymi we Wszechświecie. Obserwowane na bardzo krótkich falach promieniowania trwają one niezmiernie krótko, a zaraz po nich następuje olbrzymia eksplozja, którą możemy obserwować z odległości miliardów lat świetlnych. W kilka sekund później blask zanika pozostawiając jedynie słabnącą przez kilka dni poświatę. Aby ten wybuch zlokalizować i zaobserwować zanim zupełnie zniknie astronomowie mają do dyspozycji jedynie od kilku sekund do kilku minut

Najstarszy Błysk Gamma

Zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu pewna gwiazda wypaliła całe swoje paliwo jądrowe, uległa potężnej eksplozji i zamieniła się w czarną dziurę emitując przy tym bardzo silne promieniowanie. Światło z tego wybuchu w postaci błysku gamma dotarło do Ziemi dopiero we wrześniu zeszłego roku. Błysk GRB050904 jest najdalszym wybuchem kiedykolwiek zanotowanym.

Integral - satelita, który zbada Wszechświat w promieniach gamma

W czwartek 17 października o godzinie 10:41 czasu lokalnego (06:41 CEST) z Kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie (Rosja) na pokładzie rosyjskiej rakiety Proton wyniesiono na orbitę satelitę Integral - INTErnational Gamma Ray Astrophysics Laboratory. Satelita Europejskiej Agencji Kosmicznej jest najbardziej nowoczesnym teleskopem do obserwacji w zakresie promieniowania gamma. Integral jest tak zaprojektowany, aby móc jednocześnie obserwować obiekty na falach gamma, X i w zakresie widzialnym, umożliwiając astronomom pełną analizę obiektów.
Subscribe to RSS - Promieniowanie gamma